38

Erkek ve kadın hırsızın ellerini yaptıklarına karşılık ve Allah'tan ibret verici bir ceza olmak üzere kesin. Allah mutlak gâlibtir, hikmet sâhibidir.

(Erkek ve kadın hırsızın ellerini kesin). Sîbeveyh'e göre iki cümledir, çünkü takdiri: Fima yütla aleyküm essaariku vessarikatu demektir, yani onların hükmü budur demektir. Müberrid'e göre ise tek cümledir, fe de sebebiyedir, haberin başına gelmiştir, çünkü şart manasını içermektedir, zira mana: Vellezi sereka velleti serekat demektir. Nasb ile de (vessarika) okunmuştur, çünkü bu gibi yerlerde tercihe şayan olan odur, zira inşa cümlesi ancak izmar ve te'vil ile haber düşer. Sirkat (hırsızlık) başkasının malını gizlice almaktır. Ancak mal koruma altında ise ve alman miktar da çeyrek altın veya değerinde ise el kesme vâcip olur. Çünkü aleyhis-salâtü ves-selâm şöyle buyurmuştur:

"El kesme çeyrek altında ve yukarısındadır". Ulemanın bu konuda çeşitli hadislerden dolayı farklı görüşleri vardır. Ben de bunu Şerhü'l - Mesabih kitabında genişlemesine anlattım.

Ellerden murat edilen de sağ ellerdir, İbn Abbâs’ın "eymanehüma” okuması da bunu destekler. Bunun içindir ki, tesniyenin yerine cem'in konulması câiz olmuştur. Meselâ "fekad sağat kulubuküma” (Tahrim: 4) âyetinde olduğu gibi. Muzâfunileyh'in tesniyeliği ile yetinilmiştir. Yed (el) uzvun tamamının ismidir, bunun içindir ki, Hariciler kesmenin omuza kadar olduğunu söylemişlerdir. Cumhur ise bileğe kadar görüşündedir; çünkü aleyhis-salâtü ves-selâm Efendimize bir hırsız getirdiler, sağ elinin bilekten kesilmesini buyurdu.

(Yaptıklarına karşılık ve Allah'tan ibret verici bir ceza olarak) cezaen ile nekâlen mef’ûlünleh yahut mef’ûlün mutlak olarak mensûbtur,

"faktau” da onların fiilini göstermektedir.

"Allah mutlak gâlibtir, hikmet sâhibidir.