50

Yoksa onlar cahiliye hükmünü (idaresini) mi arıyorlar? İyi anlayan bir topluluk için hükmü Allah'tan daha güzel olan kimdir?

"Yoksa onlar cahiliye hükmünü mü istiyorlar?” O hüküm de taraf tutma ve yağcılıktır. Cahiliyeden maksat nefse uyma dinidir. Âyetin Kurayza ve Nadiyr oğulları hakkında indiği söylenmiştir. Resûlüllah sallallahü aleyhi ve sellem'den cahiliye halkında olduğu gibi öldürülenler arasında fark gözetmesini istediler.

"Hükmü” mübteda "yebğune” de haber olarak Merfû' okumuşlar, râci zamirin de "ehazellezi baasallahu Resûla” (Furkân: 41) kavlindeki sılada olduğu gibi hazfedildiği de söylenmiştir. Bu da şiirden başka bir yerde zayıf görülmüştür. Şöyle de okunmuştur:

"Efehakemel cahiliyeti yebğun” yani yebğune hakimen ke hakimil cahiliyeti (cahiliye hâkimi gibi canının istediği şekilde karar veren bir hâkim mi arıyorlar?) İbn Âmir de te ile "tebğune” okumuştur ki, cahiliye hükmünü mü arıyorsunuz, demek olur.

"İyi anlayan bir topluluk için hükmü Allah'tan daha güzel olan kimdir?” yani onlara göre böyle olan kimdir demektir. Likavmin'deki, lâm beyan (açıklama) içindir, tıpkı "heytelek” (Yûsuf: 23) kavlinde olduğu gibi. Yani bu sorma kesin bilen bir kavim içindir, çünkü onlar işlerin sonunu düşünür ve eşyaya gerçek nazarla bakarlar; o zaman hükmü azîz ve celil olan Allah'tan daha güzel biri olmadığını bilirler.