9

 Eğer onu bir melek yapsaydık, elbette onu bir adam yapar ve onları düştükleri şüpheye yine düşürürdük.

"Eğer onu bir melek yapsa idik, elbette onu bir adam yapar ve onları düştükleri şüpheye yine düşürürdük” ikinci cevaptır, eğer "caalnahu"daki zamiri istenen şeye gönderirsek. Eğer peygambere gönderirsek o da ikinci teklifin cevabıdır. Çünkü onlar bazen "ona bir melek indirilseydi” derler, bazen de "eğer Allah dileseydi melek indirirdi” (Mü'minun: 24) derlerdi.

Mana da şöyledir: Eğer sana gözleriyle görecek yandaş bir melek verseydik yahut peygamberi bir melek yapsa idik, elbette onu insan suretinde yapardık. Meselâ Cebrâîl'in Dihyetül Kelbi suretinde gelmesi gibi. Çünkü insan gücü meleği aslî sureti ile görmeye tahammül edemez. Onları o hâlleriyle ancak bazı peygamberler kutsal (manevî) güçleriyle görürler.

"Ve lelebesna” da mahzûf şartın cevabıdır yani onu bir erkek kılsa idik, yine eskisi gibi karıştırırlar ve:

"Bu, sizin gibi bir insandan başka biri değil derlerdi” (Mü'minun: 23, 24). Tek lâm ile "lebesna” da okunmuştur. Mübalağa için şedde ile "lelebbesna” da okunmuştur.