19

 De ki: Şahitlik bakımından en büyük kimdir? De ki: Allah, (o) benimle sizin aranızda şahittir. Bu Kur'ân bana vahyolundu ki, onunla sizi ve kendisine ulaşan kimseleri uyarayım. Allah'ın yanında başka ilahlar olduğuna mı şahitlik ediyorsunuz? De ki: Ben şahitlik etmem. O ancak tek bir İlâhtır ve ben sizin ortak koştuklarınızdan uzağım.

"De ki: Şahitlik bakımından en büyük kimdir?” Âyet Kureyş şöyle dedikleri zaman indi: Ey Muhammed, biz seni Yahûdîlerden ve Hıristiyanlardan sorduk; kitaplarında adının ve sıfatının geçmediğini söylediler. Öyleyse bize Allah'ın Resûlü olduğuna şahitlik edecek birini getir, dediler. Âyette geçen şey lâfzı mevcut her varlığa denir. Bu hususta Bakara sûresinde söz geçmişti.

"De ki: Allah” yani Allah şahitlik bakımından en büyüktür. Sonra yeni söze başladı:

"Benimle sizin aranızda şahittir” dedi. Allahü şehidün'ün cevap olması da câizdir, çünkü Allah şâhit olunca şahitlik bakımından en büyük olmuş olur.

"Bu Kur'ân bana vahyolundu ki, onunla sizi uyarayım” yani Kur'ân ile demektir. Uyarmakla yerinilmiş, müjdeleme zikredilmemiştir.

"Ve men belağ” bu da "küm” muhatap zamirinin üzerine atıftır yani ey Mekke halkı, sizi ve diğer ulaştığı siyah ve beyaz herkesi yahut insanlarla cinleri uyarayım, demektir.

Ya da: Ey şu anda var olanlar, sizi de kıyâmete kadar ulaştığı kimseleri de demektir. Bu da şuna delildir ki, Kur'ân'ın hükümleri indiği zaman var olanlara ve ondan sonrakilere şamildir, tebliğ ulaşmayanlar onlarla sorumlu değildir.

"Allah'ın yanında başka İlâhlar olduğuna mı şahitlik ediyorsunuz?” red ve uzak görmekle beraber onları ikrara zorlamadır.

"De ki: Ben şahitlik etmem” sizin şahitlik ettiğiniz şeylere.

"De ki: O ancak bir tek İlâhtır” yani hayır, ben ancak ondan başka ilâh olmadığına şahitlik ederim.

"Ve ben sizin ortak koştuklarınızdan uzağım” yani putlardan demektir.