23

 Sonra onların mazeretleri sadece:

"Allah'a ant içeriz ki, Rabbimiz, bizler şirk koşanlar değildik” demeleri oldu.

(Sonra onların mazeretleri sadece şöyle demeleri oldu) fitne inkâr manasınadır maksat da sonu demektir. O sayede kurtulmayı hayal ettikleri mazeretleri de denilmiştir. Bu da fetentüz zehebe'den gelir ki, altını eritip hâlis hâle getirmektir. Cevapları da denilmiştir, ona fitne demesi, yalan olmasından yahut onunla kurtulmak istemelerindendir. İbn Kesîr, İbn Âmir ve Hafs te ile "lem tekün” okumuşlardır,

"fitnetühüm” de kâne'nin ismi olarak merfû’dur. Nâfi', Ebû Amr ve Ebû Bekir de ondan (Âsım'dan) naklen te ile ve isim de en Kâlû olmak üzere nasb ile okumuşlardır. Müennes olması da haberden dolayıdır, Meselâ: Men kânet ümmeke (anan kim?) sözünde olduğu gibi. Diğerleri ise ye ve nasb ile okumuşlardır.

"Allah'a ant içeriz ki, Rabbimiz, bizler şirk koşanlar değildik” demeleri oldu” kendilerine fayda vermeyeceğini bildikleri hâlde yalan söyler ve yemin ederler. Çünkü paniklemişler ve dehşete kapılmışlardır. Nitekim ebedî kalacaklarını kesin olarak bildikleri hâlde:

"Rabbimiz, bizi buradan çıkar” (Mü'minun: 107) demişlerdir. Manası: Kendilerine göre müşrik değildik de denilmiştir ki: