16

 İblis dedi: Beni azdırdığın şeye ant içerim ki, onlar için elbette doğru yolun başına oturacağım.

"İblis dedi: Beni azdırdığın şeye ant içerim ki,” yani mademki bana süre verdin, ben de hangi yolla olursa olsun onları azdırmaya gayret edeceğim. Beni onlar için azdırman sebebiyle ya da beni azmaya sürüklemen sebebiyle ya da onun için azdığım şeyle beni mükellef kılman sebebiyle ben de onları elimden geldiği kadarıyla yoldan çıkarmaya çalışacağım. Febima ağveyteni'deki ba mahzûf kasem fiiline mütaalliktir,

"leakudenne” fiiline değil. Çünkü lâm buna manidir. Be'nin kasem için olduğu da söylenmiştir.

"Ben de onlar için elbette oturacağım” yol kesenin oturup da yolcuları gözlediği gibi, (doğru yolunun başına) İslâm yoluna. Sırât zarf olarak mensûbtur, şurada olduğu gibi:

Mızrak elde o kadar yumuşak ki, kıvrılır

Tilkinin yolda kıvrıldığı gibi.

Bunun: Alâ sıratike takdirinde olduğu da söylenmiştir. Meselâ: Darebezeydün ezzahra velbatna kavlinde olduğu gibi (alezzahri velbatni).