58

Güzel memleketin (toprağın) bitkisi, Rabbinin izni ile bol çıkar. Kötü olanın ise ancak az ve yararsız çıkar. Şükreden bir topluluk için âyetleri böyle açıklıyoruz.

"Güzel toprağın” verimli yerin "bitkisi Rabbinin izni ile çıkar” dilemesi ve kolaylaştırması ile çıkar. Bitkinin çokluğu, güzelliği ve yararı böyle ifade edilmesi aşağıdakine karşılık içindir.

"Kötü olanın ise” taşlık ve çoraklık gibi (ancak az ve yararsız çıkar) nekiden hâl olarak mensûbtur. Kelâmın takdiri şöyledir: Velbeledüllezi habüse layahrucu nebatuhu illâ nekida. Muzâf hazfedilmiş, muzâfun ileyh onun yerine geçirilmiştir. O da Merfû' ve müstetir olmuştur.

"Yuhracu” şeklinde de okunmuştur ki, yuhricuhul beledü demek olur ve nekiden de mef'ûl olur. Nekiden ise mastardır, za rıekidin demektir, nekd ve nekid şeklinde okunmuştur.

"Âyetleri böyle çeviriyoruz” döndürüyor ve tekrar ediyoruz.

"Şükreden bir topluluk için". Allah'ın nimetine şükreder, üzerinde düşünürler de ondan ibret alırlar. Âyet âyetleri düşünüp de onlardan ibret alanla onlara başını çevirip bakmayan ve onlardan etkilenmeyen için misaldir.