17

 Müşrikler için, kâfir olduklarına dâir şahitlik edip dururlarken Allah'ın mescitlerini imar etmeleri olmaz. İşte onların amelleri boşa gitmiştir. Ve onlar ateşte ebedî kalıcılardır.

"Müşrikler için olmadı” doğru değildir "Allah'ın mescitlerini imar etmeleri” herhangi bir mescidi, kaldı ki, Mescid-i harâm'ı.

Şöyle de denilmiştir: Maksat odur, cemi yapılması mescitlerin kıblesi ve imamı olmasındandır. Onu imar eden hepsini imar etmiş gibi olur. İbn Kesîr, Ebû Amr ve Ya'kûb'un tekil okumaları da onu gösterir. (Kâfir olduklarına şahitlik edip dururlarken) şirki açıklamak ve Resûlü yalanlamakla. Bu da en yamuru'daki vavdan hâl’dir. Mana da: Birbirine zıt iki durumu birleştirdikleri sürece ki, onlar da beytullah'ı imar edip Allah'tan başkasına tapmaktır.

Rivâyete göre Abbâs esir alınınca Müslümanlar onu şirk koşmak ve sıla-i rahmi terk etmekle ayıplayıp da Hazret-i Ali radıyallahü anh de ona ağır konuşunca şöyle dedi: Kötülüklerimizi anlatıyorsunuz, iyiliklerimizi gizliyorsunuz; bizler Mescid-i harâm'ı imar eder, Ka'be'ye hizmet eder, hacılara su verir ve esirleri bırakırız, dedi. Âyet bunun üzerine indi.

"İşte onların amelleri boşa gitmiştir” şirkle karışık övündükleri amelleri.

"Ve onlar ateşte ebedî kalıcılardır” o sebeple.