19

 Siz; hacılara su vermeyi ve Mescid-i harâm'ı imar etmeyi Allah'a ve âhiret gününe îman eden ve Allah yolunda cihâd eden kimselerin ameli gibi mi tuttunuz? Bunlar Allah katında bir olmazlar. Allah zâlimler topluluğuna hidâyet etmez.

 (Siz; hacılara su vermeyi ve Mescid-i harâm'ı imar etmeyi Allah'a ve âhiret gününe îman eden ve Allah yolunda cihâd eden kimselerin ameli gibi mi tuttunuz?) şikayet ve imaret seka ile amere'nin mastarlarıdır. Bunlar somut şeylere benzetilmez; mutlaka bir şey takdir etmek lâzımdır, Meselâ: Ecealtüm sikayetel hacci kemen amene yahut ecealtüm şikayeti hacci keîmani men amene, gibi. Birinciyi sakatel hacci ve amaretel mescidi okuyuşu destekler. Mana da müşriklerin ve boşa gitmiş amellerinin mü'minlere ve sağlama alınmış amellerine benzetilmişidir. Sonra da bunu "bunlar Allah katında bir olmazlar” kavli ile onaylattı. Ve eşit olmadıklarım da "Allah zâlimler topluluğuna hidâyet etmez” sözü ile açıkladı. Yani kâfirler şirk ve peygamber düşmanlığı ile zâlimlerdir, boyları beraber sapıklığa dalmışlardır. Artık Allah'ın hidâyet ettiği ve onları hakka ve gerçeğe muvaffak kıldığı kimselerle nasıl bir olurlar?

Şöyle de denilmiştir: Zâlimlerden maksat onları mü'minlerle bir tutanlardır.