53

O gerçek mi diye senden haber isterler. De ki: Evet, Rabbime yemin ederim ki, şüphesiz o, mutlak bir gerçektir ve siz aciz bırakamazsınız.

"Senden haber isterler” "o gerçek mi diye” dediğin hak mıdır yahut peygamberlik iddian ciddi midir yoksa şaka ettiğin bir bâtıl mıdır? Bunu Huyey bin Ahtab Mekke'ye geldiği zaman demişti. Burada istifhamı asıl manasına almak daha açık görünüyor, çünkü "senden haber isterler” buyurmuştur. İnkâr için olduğu da söylenmiştir,

"elhakku hu” okunuşu da bunu destekler, çünkü bunda onun bâtıl olduğuna îma vardır.

"Ehakkun” da mübteda’dır, hüve zamiri de onunla Merfû' olmuş, haber yerine geçmiştir.

Ya da mukaddem haberdir. Cümle "yestenbiuneke” ile mahallen mensûbtur. (De ki: Evet Rabbime yemin ederim ki, şüphesiz o, mutlak bir gerçektir) şüphesiz azâp elbette olacaktır ya da benim iddia ettiğim şey sabittir. Her iki zamir de Kur'ân'a râcidir de denilmiştir.

"İy” evet manasınadır, o da devamlı kasem olarak kullanılan şeylerdendir. Bunun içindir ki, arkasından tasdik mahiyetinde kasem vâv'ı gelir ve: îy vallahi (eyvallah) denilir, îy vahdehu denilmez.

"Ve siz aciz bırakamazsınız” azaptan kaçamazsınız.