109

Senden önce ancak kentler halkından birtakım erkekleri (peygamber olarak) gönderdik. Yeryüzünde dolaşmadılar mı ki, kendilerinden öncekilerin akıbeti nasıl oldu, görsünler? Gerçekten âhiret yurdu sakınanlar için daha hayırlıdır. Aklınızı çalıştırmıyor musunuz?

"Senden önce ancak erkekler gönderdik” bu,

"eğer Allah isteseydi melekler indirirdi” (Mü'minun: 24) sözlerine reddiyedir. Bunun manasının kadınlardan peygamber olmayacağı da söylenmiştir.

"Onlara vahyederiz” sana vahyolunduğu gibi, böylece diğerlerinden ayrılırlar. Hafs Kur'ân’ın her yerinde "nuhî” okumuştur, Hamze ile Kisâî de Enbiya sûresinde ona katılmışlardır.

"Kentler halkından". Çünkü onlar bedevîlerden daha bilgili ve daha yumuşaktırlar.

"Yeryüzünde dolaşmadılar mı ki, kendilerinden öncekilerin akibeti nasıl oldu, görsünler?” Peygamberleri ve âyetleri yalanlayanların akibetini; dolayısıyla seni yalanlamaktan sakınsınlar.

Ya da kendilerini helâk edercesine dünya ile meşgul olanların ki, kalplerinden onun sevgisini çıkarsınlar.

"Gerçekten âhiret yurdu” gelecek yurt yahut kıyâmet yurdu veyahut âhiret hayatı "sakınanlar için daha hayırlıdır” şirkten ve isyanlardan.

"Aklınızı çalıştırmıyor musunuz?” onun daha hayırlı olduğunu bilmek için akıllarını çalıştırmıyorlar mı? Nâfi', İbn Âmir, Âsım ve Ya'kûb "kul hazihi sebili” kavline bakarak te ile (takılun) okumuşlardır. Yani onlara: Akıl etmeyecek misiniz, de.