3O ki, yeri döşedi, onda sâbit dağlar ve ırmaklar koydu. Orada meyvelerin hepsinden ikişer çift yarattı. Geceyi gündüze bürür. Şüphesiz bunda düşünen bir topluluk için deliller vardır. "O ki, yeri döşedi” enine ve boyuna uzattı ki, ayaklar kaymasın, üzerinde hayvanlar dolaşsın. (Onda sâbit dağlar koydu) sarsılmayan dağlar, bu da reseşşey'ü den gelir ki, sâbit olmaktır. Revasiy rasiye'nin çoğuludur, te de tenis içindir, o zaman ecbül'ün sıfatı olur ya da te mübalağa içindir "ve ırmaklar” onları dağlara bağladı ve ikisine bir fiil talik etti (caale) çünkü dağlar suyun oluşmasına sebeptir. (Bütün meyvelerden) bu da "caale fiha zevceynis neyni"ye mütealliktir yani bütün meyve türlerinden iki sınıf yarattı Meselâ tatlı ve ekşi, siyah ve beyaz, küçük ve büyük gibi. "Geceyi gündüze bürür” üzerine giydirir, hava aydınlıkken kararır. Hamze, Kisâî ve Ebû Bekir şedde ile "yuğaşşi” okumuşlardır. "Şüphesiz bunda düşünen bir topluluk için deliller vardır". Çünkü âyetlerin oluşumu, beli bir şekil alışı onu yar eden hikmet sâhibi, onu idare eden ve sebeplerini hazırlayan birinin olduğuna delildir. |
﴾ 3 ﴿