45

Onlara misal ver ki, dünya hayatı, gökten indirdiğimiz bir su gibidir. Onunla yerin bitkileri birbirine karıştı da derken rüzgârın savurduğu kuru çer çöp oldu. Allah her şeye muktedirdir.

"Onlara dünya hayatının misalini ver” dünya hayatının parlaklık ve çabuk geçmede yahut garip hâlini demektir "bir su gibi” yani o bir su gibidir, bunun "vadrib"in ikinci mef'ûlu olması da câizdir. O zaman onu çevirdi manasına olur.

"Gökten indirdiğimiz, onunla yerin bitkileri birbirine karıştı” bitkiler çok ve sık olduğu için birbirine dolandı ya da su bitkilere işledi, öyle ki, doydu ve filizlendi. Buna göre cümlenin hakkı, su yerin bitkisine işledi olmalı idi. Ancak her ikisi de yanmdakinin sıfatını alarak birbirine karıştığı için abartmak üzere böyle denilmiştir.

"Kuru çöp oldu” kuru ve kırılgan "rüzgârların savurduğu” dağıttığı demektir. Ezra'dan "tüzrihi” de okunmuştur. Müşebbehün bih su değildir, suyun hâli de değildir; bilâkis toplamdan çıkarılan durumdur ki, o da su ile gelişen bitkinin hâlidir. Yeşerdi, sürgün verdi, sonra da rüzgârın savurduğu kırıntı hâline geldi, hiç olmamış gibi oldu.

"Allah her şeye” var ve yok etme bakımından "muktedirdir” kâdirdir.