82

O söz aleyhlerine gerçekleştiği zaman onlar için yerden bir hayvan çıkarırız ki, şüphesiz insanların, âyetlerimize kesin inanmadıklarını konuşur.

"O söz aleyhlerine gerçekleştiği zaman” manası yaklaştığı zaman ki, o da kendilerine vaat edilen yeniden dirilme ve azaptır "onlar için yerden bir hayvan çıkarırız” o da Cessase'dir.

Rivâyete göre uzunluğu altmış arşındır, dört ayağı vardır, hafif tüyleri, yelekleri ve iki kanadı vardır. Ondan kaçan kurtulamaz, kovalayan ona yetişemez.

Rivâyete göre Efendimiz sallallahü aleyhi ve sellem'e, nereden çıkacağı soruldu, o da: Allah'ın en muhterem mescidinden dedi, Mescid-i harâm'ı kast etti. (Onlara konuşur) bu da kelâm'dandır, kelm (yaralamak)tan olduğu da söylenmiştir ki, teklümühüm de okunmuştur.

Rivâyete göre o çıkacak, yanında Mûsa'nın asası ile Süleyman'ın mührü olacaktır, Allah o ikisine salât ve selâm etsin. Asa ile mü'minin alnına vuracak, yüzü ap ak olacak, mühürle de kâfirin burnuna vuracak, yüzü simsiyah olacak.

"İnsanların âyetlerimize” onun çıkacağına, hâllerine ve Allah’ın diğer âyetlerine, Kur'ân'a da denilmiştir. Kûfeliler feth ile ennen nase okumuşlardır "kesin inanmadıklarını konuşur". Bu da onun sözünü hikâyedir ya da Allahü teâlâ’nın sözünün hikayesidir ya da çıkmasının veyahut konuşmasının illetidir. Bu son durumda harf-i cer hazf edilmiş olur (lienne).