52

Bundan sonra sana ne kadınlar ne de güzellikleri hoşuna gitse de onları değiştirmen sana helâl değildir. Ancak sağ elinin sahip olduğu cariyeler hariç. Allah her şeyi gözetleyendir.

 (Sana kadınlar helâl değildir) ye ile okunmuştur, çünkü nisa cem'inin müennesliği hakiki değildir. Basralı iki kurra te ile (tehillü) okumuşlardır,

"bundan sonra” dokuz kadından sonra. Bu, onun hakkında bizim hakkımızdaki dört kadın gibidir.

Ya da bugünden sonra demektir, öyle ki, biri ölse, senin için başka bir kadın nikah etmek helâl değildir.

"Onları başka eşlerle değiştirmen de” birini boşayıp da yerine başkasını nikahlaman da helâl değildir. Min edâtı genelliği te'kit etmek içindir. (Güzellikleri hoşuna gitse de) yeni alacağın eşlerin güzellikleri. Bu tebeddele'nin fâ'ilinden hâl’dir, mef’ûlündan değil, o da min ezvacin'dir, çünkü o her yönden nekiredir. Takdiri de şöyledir: Mafrudan i'cabüke bihinne (faraza hoşuna gitse de). Âyet muhkem midir yoksa "dilediğini geri bırakır ve dilediğini yanına alırsın” kavli ile mensûh mudur diye ihtilâf edilmiştir. Bu da ikinci manaya göredir (dilediğini boşarsın, dilediğini tutarsın). Çünkü o her ne kadar okunuş bakımından önce ise de iniş bakımından sonradır.

Mana şöyledir de denilmiştir: Helalliği Nâs ile sâbit olan bu dört cinsten sonra senin için kadınlar helâl değildir, onları başka cins kadınlarla değiştirmen de helâl değildir.

"Ancak sağ elinin sahip olduğu cariyeler hariç” bu da kadınlardan istisnadır, çünkü o, eşleri ve cariyeleri içine alır. Müstesnanın munkatı olduğu da söylenmiştir (o zaman cariyeler kadınlara dahil olmaz). "Allah her şeyi gözetleyicidir” siz de kendinize mukayyet olun, haddinizi aşmayın.