3

 Ey insanlar, Allah'ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın. Allah'tan başka size gökten ve yerden rızık verecek bir yaratıcı var mıdır? Ondan başka ilâh yoktur. Nasıl da çevriliyorsunuz?

"Ey insanlar, Allah'ın üzerinizdeki nimetini hatırlayın” onların haklarını bilerek, itiraf ederek ve verenine itâat ederek muhafaza edin. Sonra başkasının bu hususta dahli olup da o yüzden ona ortaklığı hak etmediğini bildirdi ve:

"Allah'tan başka size gökten ve yerden rızık verecek bir yaratıcı var mı? Ondan başka ilâh yoktur” dedi. Öyle ise neden başkasını ona ortak koşarak tevhidten çevriliyorsunuz? Cayru lâfzının Merfû' olması, hâlikın lâfzının mahalline binaendir, çünkü o sıfat yahut bedeldir, zira istifham olumsuzluk manasınadır (hel hâlikun ğayrullahi) ya da o hâlikın lâfzının fâ'ilidir. Hamze ile Kisâî ise lafza bakarak cer ile hâlikın okumuşlardır. Müstesna olarak mensûb da okunmuştur (gayra). Yerzukum da hâlikın sıfatıdır yahut onu tefsir eden yeni söz başıdır veyahut mübteda’dır, fâili haberin yerini tutmuştur. Son duruma göre (yerzukum yeni söz başıdır sıfat değildir) Allah'tan başkasına halık denilmez.