41

Şüphesiz Allah, yeri ve gökleri zeval bulmalarından tutuyor. Eğer zeval bulurlarsa, ondan sonra onları hiçbir kimse tutamaz. Gerçekten o, çok yumuşak, çok bağışlayıcıdır.

"Şüphesiz Allah, yeri ve gökleri zeval bulmalarından tutuyor". Zeval bulmalarını istemediği için tutuyor; çünkü mümkün bir varlık durumunu koruyabilmesi için mutlaka bir muhafıza muhtaçtır.

Ya da onları yok olmaktan men ediyor, çünkü tutmak da sonunda men etmektir.

"Eğer zeval bulurlarsa, onları hiçbir kimse tutamaz” yerinde durduramaz "ondan sonra” Allah'tan sonra yahut zevaldan sonra. (İn emsekehüma) cümlesi iki cevabın yerini tutmaktadır. Birinci min zâit, ikincisi iptida içindir.

"Gerçekten o, çok yumuşak, çok bağışlayıcıdır” çünkü onları tutmuştur, hâlbuki onlar dağılmaya çok müsaittir, nitekim Allahü teâlâ:

"Neredeyse ondan gökler parçalanacak ve yer varılacaktır” (Meryem: 90) buyurmuştur.