52

Eyvah bize, bizi uyuduğumuz yerden kim kaldırdı? Bu, Rahmân'ın vaadettiği ve peygamberlerin doğru söylediği şeydir, dediler.

 (Eyvah bize, dediler) ya veyletena da okunmuştur, (bizi uyuduğumuz yerden kim kaldırdı?) men ehebbena da okunmuştur ki, hebbe min nevmihi (uykusundan uyanmaktır). Men hebbena da okunmuştur ki, o da ehebbena manasınadır. Bunda şuna terşih (müşebbeh bihe uygun olanı zikretmek), işâret ve andırma vardır ki, onlar akılları karıştığı için kendilerini uyuyor zannetmişlerdir. Câr ve mecrûr ve mastar olarak min ba'sina ve vemin hebbina da okunmuştur. Yalnız Hafs burada hoş bir sekte yapmıştır, diğer kırâatlarda da burada vakfetmek güzeldir. (Bu, Rahmân'ın vaadettiği ve peygamberlerin doğru söylediği şeydir). Mübteda ile haberdir, mâ da mastariyedir yahut mevsûledir, râci hazf edilmiştir.

Ya da mübteda’dır, haberi mahzûftur yani Hâza mâ vaaderrahmanu ve sadakal mürselun demektir ya da mâ vaaderrahmanu ve sadakal mürselune hakkun demektir ki, bu da onların sözlerindendir. Meleklerin yahut mü'minlerin, onların sorularına verdiği cevaptır da denilmiştir. Üslubun değiştirilmesi, küfürlerini hatırlatmak, bundan dolayı onları paylamak ve şuna dikkat çekmek içindir ki, onları ilgilendiren yeniden dirilmekten sormaktır, diriltenden değil. Sanki şöyle demişlerdir: Sizi yeniden dirilmeyi vaat eden ve size elçiler gönderen Rahmân yeniden diriltti; elçiler de size doğru söylediler. Durum sizin zannettiğiniz gibi değildir. Çünkü bu, uyuyanı uyandırmak değildir ki, uyandıranı sorasınız; o sadece korku dolu en büyük diriltmedir.