23

Allah'tan başka. Onları cehennem yoluna götürün.

"Eyvah bize, bu ceza günüdür, derler” amellerimizin karşılığını göreceğimiz gündür. Sözleri burada bitmiştir.

"Bu, yalanladığınız ayrım günüdür” sözü de meleklerin cevabıdır. Bunun da birbirlerine dedikleri sözden olduğu söylenmiştir. Fasl hüküm ve karar demektir ya da iyi ile kötü arasında ayırımdır.

"O zâlimleri toplayın” Allah'ın meleklere emridir ya da zâlimleri yerlerinden mahşere götürmek için birbirlerine emridir. Mahşerden cehenneme götürme olduğu da söylenmiştir.

"Ve eşlerini” benzerlerini; puta tapanı puta tapanlarla yıldıza tapanı yıldızlara tapanlarla götürün demektir, tıpkı Allahü teâlâ’nın:

"Sizler üç çift oldunuz” (Vakıa: 7) âyeti gibi.

Ya da dinlerinde olan kadınlarını veyahut yandaşları şeytanları demektir.

"Ve Allah'tan başka taptıklarını” putlardan ve diğerlerinden demektir. Bu da üzüntü ve utançlarını artırmak içindir. Bu, Allahü teâlâ'nın:

"Bizden haklarında güzellik geçenler ondan uzaktırlar” (Enbiya: 101) âyeti ile tahsis edilmiş (sınırlandırılmış)tır. Bunda zâlimlerin müşrikler olduğuna delil vardır.

"Onları cehennem yoluna götürün” onlara yolu salıklayın ki, oraya gitsinler.