63

Gerçekten biz onu zâlimler için bir fitne kıldık.

"İkramca bu mu hayırlı, yoksa zakkum ağacı mı?” öyle bir ağaç ki, meyvesi cehennemliklerin ikramıdır. Nüzülen temyiz yahut hâl olarak mensûbtur. Onun zikredilmesi şunu göstermek içindir ki, cennet halkı için sayılan nimetler oraya inene ikram olarak takdim edilen şey gibidir. Onlar için daha bunun ötesinde akılların almayacağı şeyler vardır. Cehennem halkı için zakkum da öyledir. O da küçük yapraklı, kötü kokulu ve acı bir ağacın adıdır; Tihame çölünde olur, burada niteliği anlatılan ağaca ad olmuştur.

"Gerçekten biz onu zâlimler için bir fitne kıldık” mihnet yahut âhirette azâp veyahut dünyada imtihan kıldık. Çünkü onun ateşte olduğunu duyunca: Nasıl olur, ateş ağacı yakar, dediler? Bitmediler ki, ateşte yaşayan ve ondan zevk alan hayvanı yaratan Allah, ateşte ağaç yaratmaya da onu yanmaktan korumaya da kâdirdir.