86

Yalan için mi, Allah'tan başka ilâhlar istiyorsunuz?

"Hani, babasına ve kavmine:

"Neye tapıyorsunuz?” demişti” bu da birinci iz lâfzından bedeldir ya da cae veyahut selîm lâfızlarının zarfıdır. (Yalan için mi, Allah'tan başka ilâhlar istiyorsunuz) yani etüridune âliheten dunallahi ifken demektir; ilgiden dolayı mef'ûl (âlihet) başa alınmış, sonra da mef’ûlün leh (ifken) öne alınmıştır, çünkü en önemlisi onların bâtıl olduğunu söyletmektir, zaten işleri yalan üzerine kurulmuştur. İfken'in mef’ûlün bih, âliheten'in de ondan bedel olması da câizdir. O zaman ilâhlar mübalağa için külliyen yalan olmuş olur ya da maksat onlara ibâdettir (ibâdeteha) ki, muzâf hazf edilmiştir ya da ifken hâl’dir, âfikiyne (yalan söyleyerek) demektir.