7

 Bilin ki, içinizde Allah'ın Resûlü vardır. Eğer birçok işte size itâat ederse, elbette sıkıntıya düşersiniz. Ancak Allah size îmanı sevdirdi ve onu kalplerinizde süsledi. Size küfrü, faşıklığı ve isyanı kötü gösterdi. İşte onlar doğru yolda olanlardır.

 (Bilin ki, içinizde Allah'ın Resûlü vardır) erme edâtı malulleriyle birlikte va'lemu'nûn iki mef’ûlünun yerini tutmuştur, bu da ona bağlanan hâl sayesindedir, o da: (Eğer birçok işte size itâat ederse, elbette sıkıntıya düşerdiniz) kavlidir; o, fiküm'deki iki zamirden birinden hâl’dir. Eğer yeni söz başı kabul edilirse, emrin bir faydası görülmez. Mana şöyledir: Allah'ın Resûlü aranızda öyle bir konumdadır ki, değiştirilmesi lâzımdır, o da olaylar çıktığı zaman sizin görüşünüze uymasını istemenizdir. Eğer öyle olsa idi, zora ve dara düşerdiniz. Bunda bazılarının Mustalık oğullarına savaş açılmasını istediklerine işâret vardır.

"Ancak Allah size îmanı sevdirdi ve onu kalplerinizde süsledi. Size küfrü, faşıklığı ve isyanı kötü gösterdi” kavli de mazeretlerini beyan eden bir istidrak / düzeltmedir. O da imâm çok sevmelerinin ve küfürden hoşlanmamalarının onları bu işe sürüklemesidir. Bunu da Velid'in dediğini duydukları zaman yapmışlardı.

Ya da içlerinden bunu yapmayanların sıfatını bildirmekle bir düzeltmedir, bu da onları övmek ve yapanları üstü kapalı olarak kınamak içindir.

"İşte onlar doğru yolda olanlardır” kavli de bunu destekler yani onlar müstesnadırlar, doğru yolu bulanlardır. Kerihe fiili kendi başına bir mefula geçişli olur, şeddelendiği zaman (kerrehe) iki mef'ûl alır. Ancak o, buğz etme manasını içerdiği için bağğaza'mn yerine konulmuş ve onun gibi ilâ edatıyla geçişü kılınmıştır.

Ya da ileyküm lâfzı öteki mef’ûlün yerine geçirilmiştir. Küfr inkâr ederek Allah’ın nimetini kapatmaktır, fusuk doğru yoldan çıkmaktır, isyan da itâat etmemektir.