17

 Hatırla o zamanı ki, sağdan ve soldan oturan iki alıcı vardır.

 (Hatırla o zamanı ki, iki alıcı alır) burada üzkür emri mukadderdir ya da iz zarfı akrabu lâfzına mütealliktir yani iki melek onun ağzından çıkam alırken o (Allah) onun hâlini ona bütün yakınlardan daha iyi bilir. Bunda şu da bildirilmektedir ki, onun iki meleğin kaydma ihtiyacı yoktur. Çünkü onlardan daha iyi bilir, onlara gizli kalanı da bilir. Ancak o bir hikmet gereği böyle yapmıştır: O da kulu günahtan olabildiğince uzak tutmak içindir, amele şiddetle önem verildiğini vurgulamak ve karşılığını vermek için zapt altına almak, kıyâmette şahitlerin huzurunda onu delille susturmak içindir.

"Sağdan ve soldan oturan” anil yemini kaîd ve anişşimali kaîd, sağdan oturan ve soldan oturan demektir. İnsanın meclis arkadaşı gibi yanında bulunurlar. Birinci kaîd'in aülması, ikincinin ona delâlet etmesindendir. Meselâ şairin:

(Feinnî ve Kayyanur biha leğaribu)

Ben ve Kayyar orada garibiz, sözü gibi (ki, ben de garibim, o da gariptir demektir). Fâil kalıbı tek için de çok içinde kullanılır, Meselâ:

"VelMelâiketü bade Zâlike zâhir” (Tahrim: 4) âyetinde olduğu gibi.