33

Rahmân'dan gıyaben korkan ve ona yönelen bir kalp ile gelen kimse için.

"Rahmân'dan gıyaben korkan ve ona yönelen bir kalp ile gelen kimse için” bu da ikinci bedeldir ya da evvab'ın mevsûfundan bedeldir. Men haşiye kavlinin evvab hükmünde (sıfat) olması câiz değildir, çünkü men sıfat olmaz ya da mübteda’dır, haberi de (oraya girin) kavlidir, yukâlü lehüm udhuluha (onlara: Oraya girin, denilir) te'vilindedir. Çünkü men çoğul manasınadır. Bilğaybi de fâilden yahut metuldan hâl’dir yahut mastarın sıfatıdır yani haşyeten mültebiseten bilğaybi demektir ki, Rahmân görünmediği hâlde ondan korkan manasınadır ya da azâp bu dünyada görülmediği hâlde korkan demektir ya da gözlerden kaybolan, hiç kimsenin görmediği azaptan korkan demektir.

Rahmân isminin seçilmesi, onların rahmeti umdukları hâlde azabından da korktuklarını hatıra getirmek içindir.

Ya da onlar Allah'ın rahmetinin geniş olduğunu bildikleri hâlde ondan korkarlar demektir. Kalbin Allah'a dönme ile nitelenmesi ancak böyle muteber olduğu içindir.