23

Onlar ancak sizin ve atalarınızın taktığı, onlara bir delil indirmediği birtakım isimlerdir. Onlar ancak zanna ve nefislerin heves ettiği şeye tâbi oluyorlar. Yemin olsun, gerçekten onlara Rablerinden rehber geldi.

 (Onlar ancak isimlerdir) zamir putlara râcidir, yani bunlar ilâh olma bakımından boş isimlerden ibarettir. Çünkü onlar bunların ilâhlar olduğunu söylemişlerdir. Bunlarda hiçbir ilahlık manası yoktur.

Ya da zamir sıfata aittir ki, bunların ilâhlar olup kızlar ve şefaatçiler kabul edilmesidir.

Ya da zikredilen isimlere aittir, çünkü onlara iat demeleri üzerine üşüşüp ibâdeti hak etmesindendir, Uzza da izzet ve şerefinden dolayıdır. Menat da ona kurban kesmeyi hak etmesindendir.

"Siz ve atalarınızın taktığı isimlerdir” nefsani duygularla taktığınız isimlerdir.

"Allah onlara bir delil indirmemiştir” tutunacağınız bir delil demektir. (Tâbi olmuyorlar) te ile (tettebiune) de okunmuştur "ancak zanna tâbi oluyorlar” ancak üzerinde bulundukları şeyi hak sanma vehmine kapılıyorlar. Bunu da atalarını taklit için ya da batü bir vehimden dolayı yapıyorlar.

"Ve nefislerin heves ettiği isimlerdir” nefislerinizin çektiği.

"Yemin olsun, gerçekten onlara Rablerinden rehber geldi” peygamber yahut kitaptır, onu da terk ettiler.