32

İyilik edenler o kimselerdir ki, küçük günahlar müstesna, büyük günahlardan ve çirkin (fâhiş) şeylerden kaçınırlar. Şüphesiz Rabbinin bağışlaması geniştir. O; sizi yerden meydana getirdiği zaman da analarınızın karınlarında döller iken de sizi çok iyi bilendir. Öyle ise kendinizi temize çıkarmayın. O sakınanı pekiyi bilendir.

"İyilik edenler o kimselerdir ki, büyük günahlardan kaçınırlar” cezası büyük olan ve özellikle ceza gerektiren günahlardan demektir. Had gerektirenden de denilmiştir. Hamze, Kisâî ve Halef kebirül ismi okumuşlardır ki, cins yahut şirk murat etmişlerdir.

"Velfevahişe” özellikle çirkin büyük günahlardan demektir.

"Küçük günahlar müstesna” az ve küçük olan ki, o, büyük günahlardan sakınanlardan bağışlanmıştır. îllellemem istisnası munkatıdır, eilezine'nin mahalli de sıfat yahut medih olarak mensûbtur ya da mahzûf mübtedanın haberi olarak merfû’dur.

"Şüphesiz Rabbinin bağışlaması geniştir” çünkü büyüklerden kaçınma şartı ile küçükleri bağışlar ya da küçük veya büyük dilediği günahı bağışlar demektir. Belki de bunun için arkasından kötülük edenlerin tehdidini ve iyilik edenlerin mükâfatını getirmiştir ki, büyük günah işleyen Allah'ın rahmetinden ümit kesmesin ve azâp etmek Allah'ın üzerine haktır diye düşünmesin.

"O sizi daha iyi bilir” hâllerinizi sizden daha iyi bilir "sizi yerden çıkardığı ve analarınızın karınlarında cenin olduğunuz zaman". Sizi ilk başta topraktan yaratırken ve size rahimlerde suret verirken hâllerinizi ve davranışlarınızı sizden daha iyi bilir.

"Öyleyse kendinizi temize çıkarmayın” ameliniz temiz ve hayrınız fazla diye kendinizi övmeyin ya da masiyet ve rezaletlere bulaşmamakla böbürlenmeyin.

"O sakınanı pekiyi bilendir” çünkü o içinizden takva sâhibini ve başkasını daha Âdem'in belinden çıkmadan önce bilir.