70

Eğer dilersek, onu tuzlu yaparız. Şükretmeli değil misiniz?

"Eğer dilersek onu tuzlu yaparız” ücacen melihan demektir ya da ecîc'ten gelir ki, ağzı yakan demektir. Esas şart için olan (in edâtı) ile o manaya gelen (lev)in cevabı arasındaki farkı ortaya koyacak olan lâm’ın hazfı, dinleyicinin onun durumunu bümesindendir ya da yukarıda geçenle (lev neaşu lecealnahu hutamen) yetinmek içindir ya da bizzat maksut olanla (yiyecekle) dolaylı maksut olan ve kaybı daha zor olan yiyeceğe özel yer vermek içindir yani levneşau cealnahu ücacen deyip de lecealnahu dememesi şunun içindir; çünkü şartın cevabındaki lâm daha çok in edatında kullanılır, levla'da ise şart manası tam olmadığından atılmıştır ya da yukarıdaki örnekle yetinilmiştir. Bir de yemek maddesinde kullanümış, su maddesinde kullanılmamıştır; çünkü su ikincü derecededir.

"Şükretmeli değil misiniz” bu gibi zorunlu nimetlere.