25

Engellemeye güçleri yetermiş gibi erkenden gittiler.

 (Engellemeye güçleri yetermiş gibi erkenden gittiler) sadece az bir şeye güçleri yeterek demektir. Bu da hâredetis senetü deyiminden gelir ki, yıl kurak geçmektir. Hâredetil ibilü de deve sütünü vermemektir.

Mana da şöyledir: Onlar yoksullara bir şey vermemeye kararlı olarak gittiler ama asıl yoksul düşenler kendileri oldular ya da bahçelerinden yararlanacakları yerde zor geçinmek ve mahrum kalmakla cezalandılar, demektir.

Şöyle de denilmiştir: Hard hared manasınadır ki, öfke demektir, böyle de (alâ haredin) okunmuştur yani ancak birbirlerine kızabildiler demektir, bu da "birbirlerini kınayarak” (Nûn: 30) kavli gibidir.

Şöyle de denilmiştir: Hard bir şeye kast etmek ve hız yapmaktır, şâir şöyle demiştir:

Allah'ın emriyle bir sel geldi,

Ürün veren bahçeyi kast eder gibi.

Yani meyvelerini devşireceklerini zannederek hızla bahçelerine yöneldiler demektir. Hard'in o bahçenin özsel ismi olduğu da söylenmiştir.