21

"Ey kavmim! Allah'ın sizin için yazdığı Arz-ı Mukaddes'e girin ve arkanızı dönmeyin; yoksa hasır (hüsrana, maddî ve manevî, dünyevî ve uhrevî kayba uğramış kimse)lere dönersiniz."

A- "Ey kavmim! Allah'ın sizin için yazdığı Arz-ı Mukaddes'e girin."

Teşrif izafesi ile olan nidanın tekrar edilmesi, bu işe ehemmiyet verildiğini göstermek ve onları emre uymaya ziyadesiyle teşvik etmek içindir. Bu arz, Bey tül-Mukaddes toprağıdır. O, Peygamberlerin karargâhı ve mü'minlerin meskeni olduğu için Arz-ı Mukaddes (Kutsal Toprak) adı ile tesmiye edilmiştir (sümmiyet bizâlike kenneha kânet kararel-enbiyâe ve meskene!-mü'minîn) .

Bununla beraber bu konuda başka görüşler de vardır. Şöyle ki:

1-Arz-ı Mukaddes, Tûr Dağı ile çevresidir.

2-Arz-ı Mukaddes, Dımaşk (Şam), Filistin ve Ürdün'nün bir kısmıdır.

3-Arz-ı Mukaddes, eski Şam bölgesidir. Yanı,

"- Ey kavmim! Allahü teâlâ, Levh-i Mahfuz'da, siz İsrâiloğullarına îmân ve itaat etmeniz şartıyla Arz-ı Mukaddesi yurt olarak yazmıştır."

Nitekim İsrâiloğulları Allah'ın emrine isyan ettikten sonra, "Arz-ı Mukaddes, onlara kırk yıl yasaklanmıştır." (Mâıde 5/26)

B- "Ve arkanızı dönmeyin; yoksa hâsir (hüsrana, maddî ve manevî, dünyevî ve uhrevî kayba uğramış kimse) lere dönersiniz."

Bu ifade, Arz-ı Mukaddesin İsrâiloğullarına yazılmasının, îmân ve ilâhî emirlere itaat şartına bağlı olduğunu zımnen bildirir niteliktedir. Çünkü mahrumiyet ve hüsranın, geri dönme fiiline bağlanması, yazıksın kesin olarak îmân ve itaate dayanan cihad şartına bağlı olduğuna delâlet eder. Böylece burada iki anlam söz konusu olur:

1- "Ey kavmim! Cebabire (zorba bir kavim)den korkarak onlara arkanızı dönmeyin."

Rivâyete göre İsrâiloğulları, cebabire'nin ahvahnı nakîblerden dinleyince ağlamaya başladılar ve:

"- Keşke biz Mısır'da ölseydik! Gelin, kendimize, bizi Mısır'a götürecek bir baş bulakm!" dediler.

2- "Ey kavmim! İlâhî emirlere karşı gelmek ve Allahü teâlâ'ya tevekkül etmemek (güvenmemek) le dininizden dönmeyin."

İsrail oğullarının bu hüsranı, hem din, hem de dünya hüsranıdır. Özellikle kendilerine yazılmış olan toprakları kaybetmeleridir.

21 ﴿