35

"Ey îmân edenler! Allah'tan sakının. Ona yaklaşmak için ve siyle arayın ve O'nun yolunda cihad edin ki kurtuluşa eresiniz."

A- "Ey îmân edenler! Allah'tan sakının."

Bundan önce katkn ve yeryüzünde fesad çıkarmanın ne kadar büyük suçlar olduğu zikredilmiş, onların hükümleri açıklanmış ve bu arada, işledikleri cinayetlerden tevbe edenler için de Allahü teâlâ'nın mağfiretine işaret buyrulmuştu.

Şimdi bu âyetle de mü'minlerden,

günah işlemekten ezcümle katil ve bozgunculuktan sakınmaları,

ilâhî emirlere boyun eğmeleri,

nefislere hayât vermeleri,

bozgunculuğu önlemeleri,

tevbe ve istiğfara koşmaları isteniyor.

B- "O'na yaklaşmak için vesiyle arayın."

Nefsiniz için sevab ve Allah'a (celle celâlühü) yaklaşma için vesiyle arayın.

Vesiyle, Allahü teâlâ'ya yaklaşmak için tevessül edilen itaatlerle günahların terkidir. Her halde vesiyle aramaktan, maksad, emredilen takvadır. Çünkü daha önce de belirtildiği gibi, her şeyin başı, her hayra erişmenin ve her zarardan kurtulmanın vesiylesi takvadır. Buna göre bu cümle, makabli için beyan ve tekid mahiyetindedir.

Yahut bundan maksad mutlak vesiledir; takva da öncelikle buna dahildir.

Bir diğer görüşe göre âyetin bundan önceki cümlesi,

günahların terkini,

ikinci cümlesi de, itaatleri emretmektedir.

Ve nefsin arzu ettiği günahların terkinde ve nefsin sevmediği itaatlerin yerine getirilmesinde külfet ve meşakkat olduğu için bu iki emirden sonra cihad (gayret etmek) emri gelmektedir.

C- "Ve O'nun yolunda cihad edin ki kurtuluşa, eresiniz."

Allahü teâlâ yolunda O'nun gizli ve açık düşmanları ile cihad edin ki, O'nun rızasını kazanmak ve mükâfatlarına nail olmakla kurtuluşa eresiniz.