43

"İçinde Allah'ın hükmü bulunan Tevrat yanlarında iken seni nasıl hakem yapıyorlar? Sonra da bundan yüz çeviriyorlar? İşte onlar iman etmiş değillerdir."

A- "İçinde Allah'ın hükmü bulunan Tevrat yanlarında iken seni nasıl hakem yapıyorlar ? Sonra da bundan yüz çeviriyorlar ?"

Bu kelâm, onların, gerçekte iman etmediklerini, kendilerine inen Kitaba da inanmadıklarını ve buna rağmen tahkim için Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) e basvurmalarmdaki tutarsızlığa taaccübü ifade eder. Bu kelâm, dikkatleri şu gerçeğe çeker:

Onların bu tahkimden amaçları, hakkı öğrenmek ve ser'i hükmü uygulamak değil fakat Allahü teâlâ'nın hükmü olmasa da, daha ehven bir hüküm bulmakdı.

"Ve ıi'ndehümü't-tevrâtü / Tevrat yanlarında iken" cümlesi, tahkimde bulunan o Yahudilerin halini belirler.

Diğer bir görüşe göre ise bu cümle istinafı olup onların yanında, tahkime gerek bırakmayan hükmün mevcud olduğunu beyan içindir.

"Sunime yetevellevne min ba'di zâlik / sonra bundan yüz çeviriyorlar" cümlesi de yadırgama ve taaccübü pekiştirmek ve bunu belirtmek içindir.

Hulâsa,  demek istenen şudur:

"- Resûlüm, onlar hakemliğine razı olduktan sonra senin verdiğin ve kendi Kitablarına da uygun hükümden yüz çeviriyorlar."

B- "İşte onlar iman etmiş değillerdir."

Bu cümle, makablinin sonucunu açıklayan bir zeyl mahiyetindedir.

Burada ism-i işaretin (ülâike) kullanılması, onların tavsif edildikleri çirkinliklerle canlandırılmaları içindir. Bundan amaç, hükmün illetine işaret etmenin yanı sıra şu noktayı da belirtmektir:

Onlar o çirkin vasıfları ile başkalarından o kadar ayrılmışlardır ki müşahede edilen şeyler sınıfına dahil olmuşlardır.

Bu işaretteki uzaklık mânâsı da, onların azgınlık ve kibirdeki derecelerinin pek uzak olduğunu zımnen bildirmek içindir.

İşte o zikredilen çirkin vasıflarla vasıflandırılanlar, hakikatte kendi Kitablarına iman etmiş değillerdir. Çünkü önce ondan yüz çevirmişler; ikinci kez de, ona uygun olan hükümden yüz çevirmişlerdir.

Diğer bir görüşe göre de, yani onların imanı kâmil değildir. Bu ifade, onlar hakkında ağır gazab ve istihza içindir.