19

"(Resûlüm) de ki:

"- Şahadet olarak hangi şey en büyüktür ?"

De ki:

Allah, benimle sizin aranızda şâhiddir. Ve bu Kur’ân bana sizi ve ulaştığı kimseyi inzar etmem (uyarmam) için vahyolundu. Siz gerçekten Allah yanında başka ilâhlar bulunduğuna şahadet eder misiniz ?"

De kı:

"- Ben şahadet etmem." De ki:

"- O, ancak bir tek İlâhtır. Ve kıç şüphesiz ben sizin ortak koştuğunuz şeylerden beriyim."

A- "(Resûlüm) de ki:

"- Şahadet olarak hangi şey en büyüktür ?"

Rivâyet olunuyor ki, Kureyşliler, Resûlüllah'a (sallallahü aleyhi ve sellem) dediler ki:

"Ya Muhammed! Biz seni Yahudilere ve Hıristiyanlara sorduk; onlar, kendi Kitablarında senin zikrine ve sıfatına rastlamadıklarını söylediler. Haydi, sen bize, Allah'ın Resulü olduğuna şâhidlik edecekleri göster."

İşte o zaman bu âyet nazil oldu.

B- "De kı:

"- Allah, benimle sizin aranızda şâhiddir."

Bu kelâm görüldüğü gibi Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem) e, onlara bizzat cevab vermeyi emreder. Bu emir.

ya buna ancak Allahü teâlâ'nın şâhidlik edebileceğini ve başkasının şahadete muktedir olamayacağını,

ya da onların tereddüdünün, Allahü teâlâ'nın her şeyden daha ulu olduğunda değil de şâhidlik konusunda olduğunu bildirmek içindir.

C- "Ve bu Kur’ân bana sizi ve ulaştığı kimseyi inzar etmem için vahyolundu."

Benim risâlet ve nübüvvetimin doğru olduğuna şâhid olan bu Kur’ân, bana Allah (celle celâlühü) tarafından içindeki vaîdlerle;

siz Mekke halkını,

onun eriştiği siyah (esved) ve kırmızı (ahmer) derili bütün insanları,

cinleri; yahut şu anda siz mevcudları,

bundan sonra kıyamete dek vücûde gelecek olanları uyarmam için vahyolundu.

Âyette inzar sadece zikirle iktifa edilmiştir. Çünkü buradaki kelâm, kâfirler içindir.

Bu ayet-i kerime, Kur’ân ahkâmının,

hem Kur’ân'ın nüzulü sırasında mevcud olan,

hem de daha sonra kıyamete kadar vücûde gelecek insanları kapsadığına delildir.

Hanbelî ulemasına göre bu kapsama, hepsi için ibare yoluyla (bitarikti'l-ı'bare)dır.

Biz Hanefî âlimlerine göre ise, Kur’ânin nüzulü sırasında mevcud ve mükellef olmayanlar için icmâ yoluyla (bi'l-icma')dır. Nitekim Nisa (4) suresinin başında geçti.

Ç- "Siz gerçekten Allah'ın yanında başka ilâhlar bulunduğuna şahadet eder misiniz ?"

Bu kelâm, onlar için redd ve yadırgama olmakla beraber aynı zamanda hakkın beyanıdır.

D- "De ki:

"- Ben şahadet etmem."

"- Siz buna şahitlik etseniz de, ben etmem; çünkü bu, gerçekten bâtıldır."

E- "De kı:

"- O, ancak bir tek İlâhtır. Ve hiç şüphesiz ben sizin ortak koştuğunuz şeylerden beriyim."

Emrin tekrarı tekid içindir. Yani,

"- Ben, şahadet ederim ki, Allahü teâlâ'dan başka İlâh yoktur ve ben, sizin ortak koştuğunuz putlardan, şirkten uzağım."