28

"Hayır, daha önce gizledikleri karşılarına çıktı. Dünyaya geri döndürülmüş olsalardı yine nehyedildikleri şeye döneceklerdi. Çünkü onlar yalancıdırlar."

A- "Hayır, daha önce gizledikleri karşılarına çıktı."

Onların bu sözleri, iman isteğinden, o mü'min vasfına şevk duymaktan değil fakat manzaranın korkuııçluğundan idi.

Onların gizledikleri şeyden maksad, karşısında durduruldukları ateştir. Çünkü daha önce korkunçluğu anlatılan odur.

Onların cehennem ateşini gizlemelerinden maksad, dünyada onu yalanlamalarıdır. Çünkü bir şeyi yalanlamak, onu behemehal gizlemektir.

" İşte bu, mücrimlerin tekzib ettikleri cehennemdir." (Rahman 55/43)

" işte tekzib edip durduğunuz ateş budur. " (Tûr 52/14)

" Rabbîmızın âyetlerini tekzib etmeseydik." (En'am 6/27)

âyetlerinde tekzib fiili kullanıldığı halde burada gizleme fiilinin tercih edilmesi bunun karşıtı olan "ortaya çıkma, görünme" fiilinin dikkate alınmasındandır.

Onların gizlediklerinin ne olduğu konusunda değişik görüşler ileri sürülmüştür. Şöyle ki:

Onların gizledikleri,

1 - Allah'a karşı küfür ve isyanlarıdır;

2-insanlardan sakladıkları çirkin davranış ve ayıplarıdır;

3-Onların, kıyametin bazı duraklarında, " Rabbimiz vallahi biz müşrikler değildik." (En'âm 6/23)

sözleriyle inkâr ettikleri putları, ilâhlarıdır;

4-Kâfirlerin reislerinin, kendi adamlarına söylemedikleri yeniden dirilme ve Allahü teâlâ'nın huzurunda toplanma (ba's ve nüşûr) gerçekleridir;

5-Ehl-i Kitab bilginlerinin halkdan kaçırdıkları Peygamberimiz (sallallahü aleyhi ve sellem)in peygamberlik hakikati (sihhat-i nübüvvet-i nebi) ve onun şerefli vasıfları (nuû't-ı şerife)dır;

6-Münafıkların, mü'minlerden sır olarak sakladıkları küfürleridir.

Bu görüşlerin hiçbiri geçerli değildir. Çünkü bildiğin gibi nazm-ı şerifin siyakı, cehennem ateşinin korkunçluğunu ve cehennem ehlinin perişanlığını anlatma istikametindedir.

Nitekim onların,

- cehennem ateşi karşısında durdurulacaklarına,

o sırada büyük bir korku, hayret ve dehşet içine düşeceklerine,

ve bundan dolayı dünyaya yeniden dönmeyi isteyeceklerine işaret edilmiştir.

Böyle iken en büyük âfet ve caydırıra unsur olan cehennem ateşini sebebiyetten iskat ve sebebiyeti, korkunçluk ve caydırıcılıkta ondan daha aşağı ve üstelik orada zikri geçmeyen mezkûr şeylere isnad etmek, Kur’ân dışı bir izahtır.

Bazılarına göre de, bundan maksad, onların gizlediklerinin cezası demektir.

Ancak bu izah da, evlerin kapıları açık olduğu halde arkadan duvarları delerek içeri girmek gibi bîr şey olur. Bunu hakkıyla tefekkür et!

B- "Dünyaya geri döndürülmüş olsalardı yine nehyedildikleri şeye döneceklerdi."

Onlar istedikleri gibi mahşerde durdukları yerden dünyaya döndürülselerdi ve gördükleri o korkunç manzaralar gözlerinin önünden kaybolup gitseydi, yine onlar kendilerine yasak edilen çirkinliklere dönecekler, gördüklerini unutacaklar, yine Allah'ın âyetlerini yalanlayacaklardı. Çünkü onlar görünmeyeni değil hep görüneni düşünürler.

C- "Çünkü onlar yalancıdırlar."

Onlar öyle bir kavimdir ki, bütün işleri, güçleri yalandır.