37

"Onlar dediler ki:

"- Ona Rabb'ından bir âyet indirilseydi ya!"

(Resûlüm) de ki:

Elbette Allah, âyet (mucize) indirmeye kaadirdir. Fakat çokları bilmezler."

A- "Onlar dediler kı:

"- Ona Rabb'ından bir âyet indirilseydi ya !"

Bunu söyleyenler, Kureyş reisleri (rüesâü Kureyş)dir.

Bir diğer görüşe göre ise, bunu söyleyenler, Haris b. Âmir b. Nevfel ve adamlarıdır. Onların dalâlet ve azgınlığı öyle bir dereceye varmıştı ki, sağır dağların bile karşısında secdeye kapandığı o açık delilleri gözleriyle gördükleri halde ikna olmamışlar, onların mucize kabilinden olmadığını ileri sürmüşlerdi. Oysa kendilerini imana zorlayan o harikalar vuku bulsayck onun hemen arkasından topyekûn helâk olup gideceklerdi. Nitekim şöyle demişlerdi:

"... Ey Allah'ım, eğer bu Kitab, Senin katından gelmiş bir gerçekse üzerimize gökten taş yağdır veya bize daha elim bir azab ver !" (Enfâl 8/32)

Bu kelâmda, Allahü teâlâ'nın "Rabb" unvanıyla ve Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem)in yerini tutan zamire izafe edilerek zikredilmesi (Rabb'ından denmesi), hükmün illet ve sebebini bildirmekle beraber, onlar tarafından ima veya tariz yoluyla yapılan bir alay içindir.

B- "Resûlüm de ki:

"- Elbette Allah, âyet (mucize) indirmeye kaadirdir. Fakat çokları bilmezler."

Onların kasdettikleri, her hangi bir âyet değil fakat söz konusu harikalar-dır. Burada âyet olarak ifadesi, iddialarına göre bu anlamda kullanıldığı içindir.

Allahü teâlâ'nın âyet (mucize) indirmeye muktedir olduğu halde onu indirmemesi, bilinmesi gereken üstün bir hikmet içindir. Ancak onlar bundan gaafıldir. Nitekim "Velâkinne ekserahüm lâ yalemûn — Fakat çokları bilmezler" cümlesi de, onların bu gafletini ifade eder. Yani,

onlar ilim ehli değildir;

ya da onlar hiçbir şey bilmezler.

Allahü teâlâ, o kabilden, yahut herhangi bir âyet indirmeye elbette muktedirdir. Fakat onların çoğu bilmezler. Allahü teâlâ'nın buna muktedir iken, onu ındirinemesinin sebebi şudur:

Allahü teâlâ'nın böyle icbar edici bir mucizeyi indirmesi,

1-ihtiyar temek üzerine bina edilmiş olan mükellefiyet esasını ortadan kaldırır;

2-onların helakine, köklerinin kazınmasına yol açar.

İşte onlar cehaletleri yüzünden böyle bir mucize istiyorlar ve onun indirilmemesini tekzib vesilesi yapıyorlardı.

"Bilmeme" keyfiyetinin onlardan çoğuna tahsisi bazılarının hakikati bildikleri halde Idbir ve inatları yüzünden bilmezden gelmelerindendir.