45

"Böylece zâlimler topluluğunun arkası kesildi. Hamd (övgü) âlemlerin Rabb'i Allah'a mahsustur."

A- "Böylece zâlimler topluluğunun arkası kesildi."

O zâlimler güruhundan bir fert kalmadı. Arkaları tamamıyla kesildi.

Burada zamir makamında zahir ismin kullanılması (onların değil de zâlimler topluluğu denmesi) hükmün illetini bildirmek içindi. Çünkü onların helâk edilmesi, zulümleri sebebiyledir. Bu da,

küfrü, şükür,

isyanı da, itaat yerine koymaktır.

B- "Hamd (övgü) âlemlerin Rabb'ı Allah'a mahsustur."

Kâfirleri ve âsileri helâk etmek,

yeryüzü sakinlerini onların bozuk inanç ve kötülüklerinden kurtarmak hamdi gerektiren büyük bir nimettir.

Bunda, Hakk kelimesinin yüceltilmesi de vardır.