58

"(Resûlüm) de ki: "- Eğer acele gelmesini istediğiniz şey (azab), benim yanımda olsaydı benimle sizin aranızdaki iş (el-emr) elbette bitirilmiş olurdu. Allah, zâlimleri en iyi bilendir."

A - "(Resûlüm) de ki (Kul): "- Eğer acele gelmesini istediğiniz şey (azab), benim yanımda olsaydı benimle sizin aranızdaki iş (el-emr) elbette bitirilmiş olurdu "

"- Hakkında va'd-i ilâhî vârid olan azab, benim imkânım ve kudretim dahilinde olsaydı, bu iş Allah (celle celâlühü) tarafından bana havale edilmiş olsaydı, sizin "meta haze'l-va'd / bu va'd ne zaman?" ve benzeri sözlerinizle acele gelmesini arzu ettiğiniz azab tepenize iniverirdi."

"Kadza" fiilinin meful (mechûl) kipi ile "kudziye" şeklinde zikredilmesi,

- fiilin fâilinin Allah (celle celâlühü),

- ve durumun pek korkunç olduğunu,  

- ancak ifâdede husn-ü edep gözetildiğini bildirir.

Bu itibarla bu cümleyi,

"İlâhî azab, elimde olsaydı, Rabbim için size gazab ederek ve biran önce sizden kurtulmak için, muhakkak sizi helâk ederdim" şeklinde tefsir etmek, bu makama uygun değildir.

B- "Allah, zâlimleri en iyi bilendir."

Bu itirazı (mâkablinden bağımsız) cümle,

- İlâhî azab işinin Peygamber'e havale edilmediğini,

- bu yüzden işin bitirilmediğini,

- ve bunun illetini açıklar.

Yani anlam şudur:

"Allah (celle celâlühü) o zâlimlerin halini, onların az ablarının ağırlaştırılması için, istidrâc (yavaş yavaş azaba yaklaştırılmak) yoluyla mühlet verilmeye müstahak olup olmadıklarını en iyi bilendir. Onun içindir ki azab işi bana havale edilmedi ve sonuç olarak, azab acele gönderilerek iş bitirilmedi."

Allahü teâlâ, cümlemizden en iyi bilendir.