61

"O, kullan üzerinde hâkimiyet sahibi (Kaahir)dir ve sizin üzerinize koruyucular (hafaza melekleri) gönderir. Sonunda sizden birine ölüm geldiği zaman elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar işlerinde hiç kusur etmezler."

A- "O, kulları üzerinde hâkimiyet sahibi (Kahir)dir ve sizin üzerinize koruyucular (hafaza melekleri) gönderir."

Kullarının işlerinde yegâne mutasarrıf Allah'dır O, kulları hakkında:

- icad (yoktan var etme),

- idam (yok etme),

- ihya (can ve hayât verme),

- imate (öldürme),

- ta'zîb (azab etme),

- isabet (müikâfatlandırma),

- ve diğer hususlarda ne dilerse onu yapar.

Ve O, size "Hafaza "ve "Kirame'l-kâtibîn" (şerefli kâtipler) denilen melekler gönderir.

Ancak bu görüşte apaçık tekellüf (zorlama) ve ihlâl vardır. Çünkü bu görüşe göre, ölümden sonra yeniden hayâta döndürülmenin illeti, belirlenen ecelin tamamlanması olur.

Bu melekler, insanların her ne olursa olsun, bütün amellerini zabt altına alırlar. Bunda güzel bir hikmet ve büyük bir nimet vardır. Çünkü mükelleflerin amellerinin zabt altına alınacağını ve şahitler huzurunda açıklanacağını bilmeleri günah işlememek için güçlü bir caydırıcıdır. Ve kul, efendisinin lütfuna güvenir ve onun affına mazhar olacağına inanırsa, kendi hallerine vaakıf hizmetçiden çekindiği kadar bile efendisinden çekinmez olur. 

B- "Sonunda sizden birine ölüm geldiği zaman elçilerimiz onun canını alırlar ve onlar işlerinde hiç kusur (tefrit) etmezler."

Allah (aleyhisselâm) size hafaza melekleri gönderir. Onlar, hayâtınız boyunca sizin amellerinizi zabtederler. Nihayet birinizin ömrü tükendiği, ölüm sebepleri ve alâmetleri belirdiği zaman, görevli meleklerimiz, başka bir deyişle ölüm meleği ve yardımcıları onun canını alırlar ve o zaman hafaza meleklerinin ışı sona erer ve elçiler gevşek davranmak, (ihmal ve terahi) veya erteleme (tehir) gibi bir sûretle vazifelerinde asla kusur etmezler.

Bir kırâete göre burada tefrit değil ifrat söz konusudur. Bu takdirde anlam şöyle olur:

Elçilerimiz, kendilerine tayin edilmiş süreyi ne uzatırlar, ne de kısaltırlar.