26

"Allah dilediğine rızkı genişletir ve daraltır.

Onlar dünya hayatıyla şimardılar. Halbuki ahiretin yanında dünya hayatı, geçici bir faydadan başka bir şey değildir."

A- "- Allah dilediğine rızkı genişletir ve daraltır."

Yani Allah (celle celâlühü), hiç kimsenin etkisi olmaksızın ve hikmeti hakkında bilgisi bulunmaksızın, hikmetinin gereği olarak, kullarından dilediğine rızkı genişletir ve daraltır. Böylece bazen tedricî olarak azaba yaklaştırmak ve azabı arttırmak için kâfirin rızkını genişletir. Bazen de mükâfatı arttırmak için mü’minin rızkını daraltır. Şu halde kâfir, rızkının genişletildiğine aldanmamak ve mü’min de, rızkının daraltılmasından dolayı umutsuzluğa düşmemekdır.

B- "- Onlar dünya hayatıyla şimardılar."

Mekke halkı, Allah'ın (celle celâlühü) ihsanına sevinmek olarak değil, fakat gurur ve kibir olarak, dünya hayaüyla ve dünyada kendilerine verilen nimetlerle sunardılar.

C- "- Halbuki âhirdin yanında dünya hayati, geçici bir faydadan başka bir şey değildir."

Yani dünya hayati ve o hayatin nimetleri, âhiret nimetleri, yanında yolcunun kumanyası ve çobanın azığı gibi geçici bir faydadan ibarettir. Hulâsa,  onlar, âhiret nimetlerinden yüz çevirip dünya bazlarına razı oldular. Oysak onların, kendileriyle şımardıkları dünya nimetleri, yüz çevirdikleri âhiret nimetleri yanında faydası pek az ve çabuk tükenen şeylerdir.