33

"Herkesin kazandığını gözetleyip muhafaza eden Zat ile böyle olmayan, bir midir! Kâfirler Allah'a ortaklar koştular. De ki:

Onlara ad verin! Yoksa siz dünyada bilemeyeceği bir şeyi mi Allah'a haber veriyorsunuz? Yoksa anlamsız laf mı ediyorsunuz?

Hayır, hileleri kâfirlere süslü gösterildi de onlar doğru yoldan alıkonuldubar. Allah kimi saptırırsa, artık onu doğru yola getirecek yoktur."

A- "Herkesin kazandığını gözetleyip muhafaza eden Zat ile böyle olmayan, bir mıdır!"

Yani herkesin kazandığı hayır veya şerri gözetleyip muhafaza eden, hiçbir şey Kendisine gizli kalmayan, hatta herkese amelinin karşılığını veren Allah (celle celâlühü) ile böyle olmayan ilâhlar bir midir! Şanı bu kadar yüce olan Allah (celle celâlühü) ile hatırı sayılır eşyadan bile sayılmayan putlar bir midir kı, onları Allah'a ortak koşuyorsunuz?

B- "- Kâfirler Allah'a ortaklar koştular. De ki:

Onlara ad verin! Yoksa siz dünyada bilemeyeceği bir şeyi mı Allah'a haber veriyorsunuz? Yoksa anlamsız laf mı ediyorsunuz?"

Bu kadar yüce sıfatları olan Allah, böyle olmayan sahte ilâhlar gibi mıdır? Böyle iken o kâfirler, yalnız bir ortak değil, Allah'a (celle celâlühü) birçok ortaklar koştular.

"De ki: Onlara ad verin!" cümlesi, onlar için susturma üstüne susturmadır. Yani onları adlandırın! Kimdir onlar? isimleri nedir? Yahut onları vasıflandırın ve bakın, kendileriyle ibadete müstahak olacak, ortak olmaya ehil olacak vasıfları var mı?

Yoksa sız dünyada Allah'ın bilemeyeceği ibadete müstahak ortakları mı Allah'a haber veriyorsunuz? Halbuki göklerde ve yerde Allah'ın bilmeyeceği zerre kadar bir şey mi vardır! Yoksa siz onları ortak olarak isimlendirirken, anlam ve gerçeği olmayan laf mı ediyorsunuz?

Bu da, "Bu, onların, ağızlarıyla söyledikleri boş sözlerdir." (Tevbe 9/30) mealindeki âyet kabilindendir.

İşte bunlar da, Kur’ânin, beşer kudreti haricinde bulunduğunu ve Allah'ın (celle celâlühü) kelâmından olduğunu haykıran hârika üsluplardır. Ey âlemlerin Rabbi, ne kadar da mübareksin!

C- "- Hayır, hileleri kâfirlere süslü gösterildi de onlar doğru yoldan alıkonuldular."

Zemmedilmek ve küfürlerinin tescili için onlar, burada kâfir vasfıyla zikredilmişlerdir.

Onların hileleri, onların, batılları yaldızlamaları, yahut şirkleriyle Müslümanlığa karşı tertip içinde olmaları demektir.

D- "- Allah kimi saptırırsa, artık onu doğru yola getirecek yoktur."

Allah (celle celâlühü), kötü tercihi sebebiyle kimde sapıklık yaratırsa, yahut kimi inÂyetinden mahrum bırakırsa, onu hidâyete eriştirecek hiçbir kuvvet yoktur.