37

"Arkadaşı onunla karşılıklı konuşurken kendisine dedi ki:

" Seni topraktan, sonra bir damla sudan yaratan, sonra seni bir erkek biçimine sokan Rabbini inkâr mı ettin?"

Âyette, "onunla karşılıklı konuşurken" denilmesi, söylenecek kelâmın muhavere için söylenen önemli bir kelâm olduğuna baştan dikkat çekmek içindir.

Onun kâfir olması, kıyameti inkâr etmesinden dolayıdır. Topraktan yaratılması, Âdem'in yaratılışı zımnındadır. Çünkü Ademin (aleyhisselâm) yaratılmasından beşerin her ferdinin nasibi vardır. Zira onun şerefli fıtratı, kendi nefsine münhasır değildi, fakat insan cinsinin bütün fertlerinin fıtratini icmali olarak, içeren bir örnek olup sonuçların, hepsinde câri olmasını gerektirmekteydi. Bu itibarla Âdemin (aleyhisselâm) topraktan yaratılması, bütün insan fertlerinin topraktan yaratılması demektir.

Diğer bir görüşe göre ise, yani seni topraktan yarattı; çünkü toprak senin asıl maddendir. Zira meniyi meydana getiren gıdalar, topraktan hâsıl olmaktadır.

Bu âyet, ölüm sonrası dirilişin deliline de işaret etmektedir. Nitekim diğer bir âyette de şöyle denilmektedir:

" Ey insanlar! Eğer ölüm sonrası diriliş hakkında şüpheniz varsa, düşünün ki, Biz sizi muhakkak kı topraktan yaratmışızdır." (Hacc: 5)