49

"Ve o kitap ortaya konulmuştur. Mücrimlerin, onda yazılı olanlardan korkmuş olduklarını görürsün.

"Vay halimize! Bu nasıl kitapmış ki, küçük büyük hiçbir şey bırakmaksızın hepsini saymış!" derler.

Ve işledikleri şeyleri karşılarında hazır bulmuşlardır. Zaten senin Rabbin hiç kimseye zulmetmez."

A- Ve o kitap ortaya konulmuştur.

Bu cümle, "Rabbinin huzuruna çıkarılırlar" cümlesi üzerine atıf olup hatırlatılmak istenen kıyametin, korkunç hallerine dahildir. Burada, geçmiş fiil kipinin kullanılması, diğerlerinde olduğu gibi, muhakkak olacağına delâlet etmek içindir. (Olacağı muhakkak olan, olmuş hükmünde kabul edilebilir.)

O kitaptan murat, amel defterleridir. Onun konulmasından murat da, sahiplerinin sağ veya sol ellerine verilmesidir, yahut sevap ile günah terazisine konulmasıdır.

B- Mücrimlerin, onda yazılı olanlardan korkmuş olduklarını görürsün. "Vay halimize! Bu nasıl kitapmış ki, küçük büyük hiçbir şey bırakmaksızın hepsim saymış!" derler.

Bu mücrimlerden murat, bütün mücrimlerdir. Böylece kıyameti inkâr edenler öncelikle buna dahildirler.

C- "Ve işledikleri şeyleri karşılarında hazır bulmuşlardır

Yani dünyada işledikleri günâhları, yahut onların cezasını karşılarında yazılı bulacaklardır.

D- "Zaten senin Rabbin hiç kimseye zulmetmez.

Yani senin Rabbin hiç kimseye zulmetmez ki, birinin işlemediği günahları onun amel defterine yazmış olsun veya müstahak olduğu azâbın fazlasını versin. Şu halde bu kelâm, ezek kalemin adaletini göstermektedir.