34

"Allah'ın, kendilerine rızk olarak verdiği dört ayaklı hayvanlardan boğazlarken üzerlerine Allah'ın adını ansınlar diye her îman etmiş ümmete bir kurban kesmeyi gerekli kıldık. İmdi, İlâhınız, bir tek İlahdır. Öyleyse yalnız O'na teslim olun. Ey Resûlüm! O samimi alçak gönüllüleri müjdele!"

A- "Allah'ın, kendilerine rızk olarak verdiği dört ayaklı hayvanlardan boğazlarken üzerlerine Allah'ın adını ansınlar diye her îman etmiş ümmete bir kurban kesmeyi gerekli kıldık."

Burada ümmetten maksat, hak din mensuplarıdır. Âyetin metnindeki "Mensek" (kurban kesmek) kelimesi, bir Kırâete göre "Mensik" olarak okunmaktadır. Buna göre "kurban yeri" demektir.

"Allah'ın adını ansınlar diye" denilmesi, kurban kesmekten asıl gayenin Mâbûd'u hamlamak olduğuna dikkat çekmek içindir.

"Dört ayaklı hayvanlar" denilmesi, kurbanın bu hayvanlardan olmasının zorunlu olduğuna dikkat çekmek içindir.

B-"İmdi, İlâhnız, bir tek İlahdır."

Bu hitap genel olup içeriği, makabline terettüp etmektedir. Zira Allah'ın (celle celâlühü) her ümmet için kurban kesmeyi gerekli kılması, O'nun birliğine delâlet eden hususlardandır.

Burada "bir tek ilâh" anlamında "ilâhün Vâhidün" denilmiş, çünkü amaç, Allah'ın (celle celâlühü) hepsinin tek İlâhı okluğunu beyan etmenin yanı sıra, Kendi Zâtında da tek olduğunu beyan etmektir.

C- "Öyleyse yalnız O'na teslim olun. Ey Resûlüm! O samımı alçak gönüllüleri müjdele!"

Bu cümlenin içeriği de, makabline terettüp etmektedir. Yani sizin Tanırınız, bir tek ilâh olduğuna göre, kurbanı, yahut anmayı yalnız O'na tahsis edin ve hassaten O'nun rızası için yapın; buna şirk şaibesini hiç karıştırmayın.