39

"Allah, O'dur ki, yeryüzünde sizi halifeler kılmıştır. Artık kim nankörlük ederse, onun nankörlüğü kendi aleyhinedir. O kâfirlerin küfürleri, rableri katında gazaptan başka bir şey arttırmaz ve o kâfirlerin küfrü, kendilerine hüsrandan başka bir şey arttırmaz."

A- "Allah, O'dur ki, yeryüzünde sizi halifeler kılmıştır."

Yani Allah, O'dur ki, kendi dünyasında sizi halifeler kılmış; dünyada tasarruf (kullanmak) anahtarlarını size vermiş; sizi dünyadakilere hâkim ve dünya faydalarını size mubah kılmıştır.

Yahut Allah, sizi önceki ümmetlere halef ve onların ellerindeki dünyalıklara varis kılmıştır ki, tevhit ve itaat ile O'na şükredesiniz.

B- "Artık kim nankörlük ederse, onun nankörlüğü kendi aleyhinedir."

Yani artık kim, Allah'ın bu büyük nimetini inkâr edip onu küçümserse, bu nankörlüğünün, vebali yalnız kendi aleyhine olur; başkasına hiç zararı olmaz.

C- "O kâfirlerin küfürleri, rableri katında gazaptan başka bir şey arttırmaz ve o kâfirlerin küfrü, kendilerine hüsrandan başka bir şey arttırmaz."

Bu kelâm, küfrün vebali ve sonucu olan ilahi gazabı beyan etmektedir. Yani bu küfrün sonucu, öyle bir ilâhî gazaptır ki, onun ötesinde daha büyük bir perişanlık, hakiriik, ahiret hüsranı ve şerri yoktur.

Buradaki tekrar, ziyadesiyle izah olması için ve küfrün, her iki korkunç ve çirkin sonucu da ayrı ve müstakil olarak gerektirdiğine dikkat çekmek içindir.