67

"Biz dileseydik, şüphesiz oldukları yerde onları meshederdik (şekillerini değiştirirdik) de, ileri gitmeye de, geri dönmeye de güçleri kalmazdı."

Yani biz, dilesek, şüphesiz onların suretlerini değiştirmek ve kuvvetlerini iptal etmek suretiyle kendilerini başka şekillere sokardık.

İbn Abbâs diyor ki:’Yani onları maymunlar ve domuzlar şekline sokardık."

Diğer bir görüşe göre ise, yani onları taşlara dönüştürürdük.

Katâde' den rivâyet olunduğuna göre ise, "yani onları yatalak kötürümler haline getirirdik."

Bu iki şart cümlesinin zikredilmesi, sadece, Allah'ın, onların gözlerini silme kör yapmaya ve şekillerini değiştirmeye muktedir olduğunu beyan etmek için değil, fakat onlarin, küfürleri, ahitlerini bozmaları ve kendileri gibi insanların yok olma kalıntılarını görmekten ders almamaları sebebiyle, âhirette ağızlarına mühür vurma cezasına uğrayacakları gibi, dünyada da bu cezaya çarptırılmaya müstahak bulunduklarını, ancak bunun tek engeli, ilahi iradenin buna taallûk etmemesi olduğunu beyan etmektir. Yani eğer biz, onların, cinâyetleriyle hak ettikleri silme kör yapılmaları ve şekillerinin değiştirilmesi cezalarını dileseydik, bunu mutlaka yapardık; fakat biz bunu, mühlet verilmesini gerektiren rahmet ve hikmet kanunumuz gereğince dilemedik.