5

"O gün şu insanlar, ateşin etrafında yayılmış pervaneler gibi olacaklar. Dağlar da atılmış renkli yün gibi olacaktır/'

A- "O gün şu insanlar, ateşin etrafında yayılmış pervaneler gibi olacaklar."

Bundan önceki âyetler, kıyameti bildiren ilâhî vaad mahiyetinde olduğundan, bu âyetlerde de onun gerçekleştiği anı anlatmaktadır.

Yani kıyamet günü öyle bir gündür ki, o gün insanlar, ateşin etrafında yayılmış sayısız pervaneler gibi güçsüz, çaresiz halde çirpınacaklar ve kelebeklerin ateşe doğru uçuşması gibi çağırana doğru uçuşacaklar.

B- "Dağlar da atılmış renkli yün gibi olacaktır."

Yani o gün dağlar da, atılmış çeşitli renklerdeki yünler gibi darmadağın olacak ve havada uçuşacak, Nitekim dağların bu hali diğer bir âyette de şöyle anlatılmaktadır: "Sen dağlara baktığında onlari yerinde durur sanırsın. Halbuki onlar bulutların yürümesi gibi yürümektedirler." Bu iki âyette anlatılan her iki hâdise de, ikinci sûr üflemesinden sonra halkın haşır edilmesi sırasında olacak olaylardandır. O zaman kıyametin korkunç hâdiselerini anlatan âyetlerde belirtildiği gibi, Allah, bu yerküreyi başkasıyla değiştirecek; onun şeklini, duruşunu da değiştirecek ve dağları da yerlerinden yürütecektir kî, mahşer ehli bu korkunç hâdiseleri görsünler.

Dağların sarsılıp parçalanmaları, her ne kadar Birinci Sûr üflemesi sırasında oluyorsa da, onların yürütülmesi ve yeryüzünün dümdüz olması ancak ikinci Sûr üflemesinden sonra olacak. Nitekim diğer âyetlerde de şöyle denilmektedir: "Ey Resûlüm! Sana dağları sorarlar. De ki: Rabbim onları ufalayıp savuracak. Sonunda yerlerini dümdüz ve bomboş bırakacaktır. Orada ne bir iniş, ne de bir yokuş görebileceksin. O gün insanlar dâvetçinin dâvetine uyacaklar." "O gün yer, başka yer ile ve gökler de başka gökler ile değiştirilecek; insanlar, Tek ve Kahhâr olan Allah'ın huzuruna çıkacaklar."

Zîrâ dâvetçi olan İsrâfîl'in dâvetine uymak ve insanların, Allah'ın huzuruna çıkmaları, ancak dirilişten sonra olacağı kesindir. Bu konudaki İzahatın tamamı Neml sûresinde geçti.