34

"Her ümmetin bir eceli vardır. Ecelleri gelince ne bir an geri kalırlar, ne de bir an ileri gidebilirler"

İbn Ebî Hâtim, Taberânî, Ebu'ş-Şeyh, Hatîb, Tâli't-Telhîs'te ve İbnu'n- Neccâr Tarih'te, Ebu'd-Derdâ'nın şöyle dediğini bildirir: Resûlullah'ın (sallallahü aleyhi ve sellem) yanında uzun ömür hakkında konuştuk ve:

“Akrabasını ziyaret, edenin ömrü uzatılır" dedik. Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem):

“Kişinin ömrü uzamaz. Yüce Allah: «Her ümmetin bir eceli vardır. Ecelleri gelince ne bir an geri kalırlar; ne de bir an ileri gidebilirler» buyurmuştur; ama kişinin salih bir soyu olur ve vefatından sonra kendisine dua ederler ve bu dua kişiye ulaşır. İşte ömrün uzaması bu şekildedir" buyurdu. Bir lafızda ise şöyledir:

“Onların bu kişiye yaptıkları dua, o kişinin kabrine ulaşır. İşte ömrün uzaması bu şekildedir. "

İbn Ebî Hâtim'in Saîd b. Ebî Arûbe'den bildirdiğine göre Hasan(-ı Basrî) şöyle derdi: Yüce Allah, "Her ümmetin bir eceli vardır. Ecelleri gelince ne bir an geri kalırlar, ne de bir an ileri gidebilirler" buyurmuşken, "Allahım! Ömrümü uzat diyen" şu topluluk ne kadar ahmaktır!"

Abdürrezzâk, İbn Cerîr ve İbnu'l-Münzir, Zührî'nin vasıtasıyla, İbnu'l- Müseyyeb'in şöyle dediğini bildirir: Hazret-i Ömer hançerlendiği zaman Ka'b:

“Eğer Ömer Allah'a dua etse ecelini geciktirirdi" deyince, Ka'b'a:

“Yüce Allah, «Her ümmetin bir eceli vardır. Ecelleri gelince ne bir an geri kalırlar ne de bir an ileri gidebilirler» buyurmuyor mu?" denildi. Ka'b:

“Yüce Allah, «Ömrü uzun olanın çok yaşaması ve ömürlerin azalması şüphesiz Kitab'dadır» buyurmuştur" karşılığını verdi. Zührî der ki:

“Herkes için yazılmış bir ömür vardır. Ka'b, bu sözüyle kişinin eceli gelmedikçe, Allah'ın, dilediğinin ömrünü uzatacağını veya kısaltacağını, ecel geldiği zaman ise ne geri kalacağını, ne de ileri alınacağını kastetmiştir."

İbn Sa'd, Tabakat'ta Ka'b(u'l-ahbâr)'ın şöyle dediğini bildirir:

“İsrail oğullarından bir kral vardı. Onu hatırladığımızda Hazret-i Ömer'i, Hazret-i Ömer'i hatırladığımızda ise o kralı hatırlarız. Bu kralın yanında, kendisine vahiy gelen bir peygamber vardı. Allah, bu peygambere, krala:

“Vasiyetini yazıp bana ver. Üç güne kadar öleceksin" demesini vahyetti. Peygamber, krala bunu söyleyince, kral üçüncü gün duvarla yatağı arasında secdeye varıp Rabbine yalvararak:

“Allahım! Adaletle hükmettiğimi, ihtilaf olduğu zaman ise senin hidâyetine tabi olduğumu ve (seni razı edecek) başka şeyler yaptığımı biliyorsan, çocuklarım büyüyünceye ve tebam çoğalana kadar ömrümü uzat" diye dua etti. Allah, o peygambere bu kralın dediklerini ve sözlerinin doğru olduğunu söyleyip ömrünü on beş yıl uzattığını bildirdi. Bu müddet zarfında kralın çocuğu büyüdü ve tebası çoğaldı.

Hazret-i Ömer hançerlendiği zaman Ka'b:

“Eğer Ömer Rabbinden kendisini yaşatmasını isteseydi Allah onu yaşatırdı" deyince, bunu Hazret-i Ömer'e bildirdiler. Hazret-i Ömer:

“Allahım! Acze düşmeden ve kınanmadan beni huzuruna al" diye dua etti.

İbn Sa'd, İbn Ebî Muleyke'den bildirir: Hazret-i Ömer hançerlendiği zaman Ka'b gelip kapıda ağlayarak:

“Vallahi eğer müminlerin emiri, kendisinin ecelini geciktirmesi için dua etse, Allah onun ecelini geciktirirdi" deyince, İbn Abbâs Hazret-i Ömer'in yanına girip:

“Ey müminlerin emiri! Ka'b şöyle şöyle söylüyor" dedi. Hazret-i Ömer:

“O zaman vallahi Allah'tan böyle bir şey istemem" dedi.

Beyhakî, Delâil'de  ve İbn Asâkir, Yahya b. Abdirrahman b. Lebîbe'den, o babasından, o da dedesinin bildirir: Sa'd b. Ebî Vakkâs dua edip:

“Ey Rabbim! Küçük çocuklarım var. Onlar büyüyene kadar ecelimi geciktir" dedi. Bunun üzerine Allah onun ecelini yirmi yıl geciktirdi.

Ahmed'in, Sevbân'dan bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem):

“Kim ecelinin geciktirilmesini ve rızkının bol olmasını isterse akrabalarıyla ilişkisini kesmesin" buyurdu.

Hakîm et-Tirmizî, İbn Abbâs'tan Resûlullah'ın (sallallahü aleyhi ve sellem) şöyle buyurduğunu nakleder:

“Kim, ümmetimden bir bölümünün sorumluluğunu alır ve bu kişinin gizli hali güzel olursa, bu kişiye idarelerini aldığı kişilerin kendisine saygı göstermesi sağlanır. Onlara iyilikle cömert davranırsa kendisine sevgi beslemeleri sağlanır. Onların malını çoğaltırsa, Allah da kendisinin- malını çoğaltır. Kuvvetliye karşı zayıfa insaflı davranırsa Allah onun iktidarını güçlendirir. Onlara adaletli davranırsa, Allah onun ömrünü uzatır. "

İbn Ebî Şeybe'nin bildirdiğine göre İbn Ömer:

“Rabbinden korkan ve akrabasıyla ilişkiyi kesmeyen kişinin ömrü uzatılır, malı çoğalır ve ailesi tarafından sevilir" demiştir.