26

"Onlar, mağaralarında üç yüz yıl yatıp kaldılar ve bu yıllara dokuz yıl daha kattılar. De kî: Onların ne kadar kaldıklarını en iyi Allah bilir. Göklerin ve yerin gaybı O na aittir. O, ne mükemmel görendir! O ne mükemmel işitendir! İnsanların O'ndan başka dostu yoktur. O, hiç kimseyi hükümranlığına ortak etmez."

Hatîb'in Târih'te Hakîm b. İkâl'dan bildirir: Osman b. Affân'ın bu âyeti: (.....) şeklinde tenvin ile okuduğunu işittim."

İbn Ebî Hâtim ve İbn Merdûye'nin bildirdiğine göre İbn Abbâs: Kişi âyeti gördüğü şekliyle tefsir ederek, gerçekten gökyüzü ve yeryüzü arasındaki mesafeden daha fazla uzaklaşır" diyerek: "Onlar, mağaralarında üç yüz yıl yatıp kaldılar ve bu yıllara dokuz yıl daha kattılar" âyetini okudu. Sonra: "Ne kadar uyudular?" deyince: "Üç yüz dokuz sene" karşılığını verdiler. İbn Abbâs şöyle devam etti: "Eğer bu kadar uyumuş olsalardı, Allah: "De ki: Onların ne kadar kaldıklarını en iyi Allah bilir..." buyurmazdı. Ancak Allah insanların diyeceği şeyi bildirmiş ve: "Karanlığa taş atar gibi, «Mağara ehli üçtür, dördüncüleri köpekleridir» derler, yahut, «Beştir, altıncıları köpekleridir» derler, yahut «Yedidir, sekizincileri köpekleridir» derler..." buyurmuştur. Yine, Allah insanların bunu bilmediğini bildirerek: "Onlar, mağaralarında üç yüz yıl yatıp kaldılar ve bu yıllara dokuz yıl daha kattılar" derler" buyurdu.

Abdurrezzâk, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde der ki: Bu âyet İbn Abbâs'ın kıraatında: "." şeklindedir. Burada insanların dediği kastedilmektedir. Peki, Allah'ın: "De ki: Onların ne kadar kaldıklarını en iyi Allah bilir..."buyurduğunu görmüyor musun?"

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre Katâde: "Onlar, mağaralarında üç yüz yıl yatıp kaldılar ve bu yıllara dokuz yıl daha kattılar" âyetini açıklarken: "Bu, Ehl-i Kitab'ın sözüdür. Allah onlara cevap olarak: "De ki: Onların ne kadar kaldıklarını en iyi Allah bilir..." buyurdu.

İbn Ebî Şeybe, İbn Cerîr, İbnu'İ-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Dahhâk der ki: (.....) âyeti nâzil olduğu zaman, ashâb: "Yâ Resûlallah! Burada üç yüz gün mü, ay mı, yıl mı kastedilmektedir?" diye sordu. Bunun üzerine Yüce Allah: (.....) âyetini indirdi.

İbn Merdûye'nin başka bir kanalla bildirdiğine göre Dahhâk, İbn Abbâs'tan aynısını mevsûl olarak bildirir.

İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Mücâhid: "Onlar, mağaralarında üç yüz yıl yatıp kaldılar ve bu yıllara dokuz yıl daha kattılar" âyetini açıklarken: "Burada uyudukları yıllar kastedilmektedir" dedi.

İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "O, ne mükemmel görendir! O ne mükemmel işitendir..." âyetini açıklarken: "Burada vasfedilen Yüce Allah'tır" dedi.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde: "O, ne mükemmel görendir! O ne mükemmel işitendir..." âyetini açıklarken: "Hiç kimse Allah'tan daha fazla göremez ve işitemez" dedi.