29

"De kî: «Hak, Rabbinîzdendir. Artık dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin.» Biz zalimlere öyle bir ateş hazırladık ki, onun alevden duvarları kendilerini çepeçevre kuşatmıştır. (Susuzluktan) feryat edip yardım dilediklerinde, maden eriyiği gibi, yüzleri yakıp kavuran bîr su ile kendilerine yardım edilir. O ne kötü bir içecektir! Cehennem ne korkunç bir yaslanacak yerdir."

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde: "De ki: Hak, Rabbinîzdendir..." âyetini açıklarken: "Burada haktan kasıt, Kur'ân'dır" dedi.

el-İstikâme'de Huşeyş, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim, İbn Merdûye ve el-Esmâ ve's-Sıfât'ta Beyhakî'nin bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin..." âyetini açıklarken şöyle demiştir: "Allah'ın iman etmesini dilediği kişi iman eder. Küfre saptırmak istediği kişi de küfre gider. "Âlemlerin Rabbi olan Allah dilemedikçe siz dileyemezsiniz" âyeti da bunu anlatmaktadır."

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin" âyetini açıklarken: "Bu bir tehdit ve uyarıdır" dedi.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Rebâh b. Zeyd der ki: Ömer b. Habîb'e: "...Dileyen iman etsin, dileyen inkâr etsin..." âyetinin açıklamasını sorduğumda şöyle dedi: "Dâvud b. Râfi'nin bana bildirdiğine göre Mücâhid: "Beni aciz bırakacak değilsiniz. Bu, Allah'tan bir vaaddir" derdi."

İbn Cerîr'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: (.....) âyetini açıklarken: "Burada ateşten duvar kastedilmektedir" dedi.

Ahmed, Tirmizî, Sıfatu'n-Nâr'da İbn Ebî Dünya , İbn Cerîr, Ebû Ya'la, İbn Ebî Hâtim, İbn Hibbân, Ebu'ş-Şeyh, Hâkim ve İbn Merdûye'nin, Ebû Saîd el- Hudrî'den bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem): "Cehennemin dört duvarı vardır. Her duvarın kalınlığı kırk yıllık bir mesafedir" buyurmuştur.

Ahmed, Târih'te Buhârî, İbn Ebî Dünya, İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim, Hâkim, İbn Merdûye ve Ba's'ta Beyhakî'nin, Ya'la b. Umeyye'den bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem): "Denizin kendisi Cehenmnemdendir" buyurdu ve: "...Onun alevden duvarları kendilerini çepeçevre kuşatmıştır..." âyetini okudu.

Abdurrezzâk'ın Musannef’te bildirdiğine göre Katâde der ki: "Ahnef b. Kays dört duvar arasında (üstü açık yerde) yatmaz ve: "Dört duvar arası sadece Cehennem ahalisi için zikredilir" derdi.

Ahmed, Abd b. Humeyd, Tirmizî, Ebû Ya'la, İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim, İbn Hibbân, Hâkim, İbn Merdûye ve Ba's'ta Beyhakî'nin, Ebû Saîd el-Hudrî'den bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem): "Maden eriyiği gibi, yüzleri yakıp kavuran bir su ile..." âyetini açıklarken: "Bu, yağ tortusu gibi bir sudur Bu tortu kendilerine yaklaştınldığı zaman yüzlerinin derisi soyulur" buyurdu.

İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs: "Maden eriyiği gibi, yüzleri yakıp kavuran bir su ile..." âyetini açıklarken: "Bu, yağ tortusu gibi siyah bir sudur" dedi.

İbn Ebî Şeybe, Hennâd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Atiyye der ki: "İbn Abbâs'a "Muhl" ifadesi sorulunca: "Muhl, yağ tortusu gibi katı bir sudur" karşılığını verdi.

Hennâd, Abd b. Humeyd ve İbn Cerîr'in bildirdiğine göre Saîd b. Cübeyr: "...Maden eriyiği..." âyetini açıklarken: "Bu, yağ tortusu gibi bir sudur" dedi.

Abd b. Humeyd'in bildirdiğine göre İbn Mes'ûd: "Muhl" yağ tortusudur" dedi.

Abd b. Humeyd'in bildirdiğine göre Ebû Mâlik: (.....) ifadesini açıklarken: "Yağ tortusudur" dedi.

Hennâd, Abd b. Humeyd, İbn Cerîr, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve Taberânî'nin bildirdiğine göre İbn Mes'ûd'a "Muhl" ifadesi sorulunca altın ve gümüş isteyerek onları eritti. Sonra: "İşte bu, Cehennem ahalisinin içeceğine en fazla benzeyen şeydir. Rengi gökyüzü rengindendir. Ancak Cehennem ahalisinin içeceği bundan çok daha sıcaktır" dedi.

İbn Ebî Şeybe, İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Mücâhid: (.....) ifadesini açıklarken: "Burada yağ tortusundan daha siyah olan irin ve kan kastedilmektedir" dedi.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Dahhâk: (.....) ifadesini açıklarken: "O siyahtır. Onun siyah olmasıyla beraber onu içecekler de siyahtır" dedi.

İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre Husayf der ki: "Muhl ifadesi eritilmiş bakır demekti r ve o, ateşten daha sıcaktır" dedi.

Abd b. Humeyd'in bildirdiğine göre Hâkim: (.....) ifadesini açıklarken: "Muhl, eritilmiş gümüş gibidir" dedi.

Abd b. Humeyd'in bildirdiğine göre Saîd b. Cübeyr: (.....) ifadesini açıklarken: "Muhl, en ağır sıcaklıktır" dedi.

İbn Cerîr, İbn Ömer'den bildirir "Muhl'un ne olduğunu biliyor musunuz? Muhl yağdır; yağın dibi tortusudur."

İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Mücâhid: "Ne korkunç bir yaslanacak yerdir..." âyetini açıklarken: "Orası ne korkunç toplanılacak bir yerdir" dedi.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde: "Ne korkunç bir yaslanacak yerdir..." âyetini açıklarken: "Orası ne korkunç konaklama yeridir" dedi.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Süddî: "Ne korkunç bir yaslanacak yerdir..." âyetini açıklarken: "Onlar (Cehennemlikler) Hamîm'den içecekleri zaman yaslanırlar" dedi.