49

"Kitap ortaya konur. Suçluları, kitabın içindekilerden korkuya kapılmış görürsün. «Eyvah bize! Bu nasıl bir kitaptır ki küçük büyük hiçbir şey bırakmadan hepsini sayıp dökmüş!» derler. Onlar bütün yaptıklarını karşılarında bulurlar. Senin Rabbin hiç kimseye zulmetmez"

Bezzâr'ın Enes'ten bildirdiğine göre Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem): "Âdemoğulları için kıyamet gününde üç kitap çıkarılır. Bunlardan birinde salih ameller, birinde günahlar ve birinde de Allah'ın nimetleri bulunur" buyurmuştur.

Taberânî'nin bildirdiğine göre Sa'd b. Cünâde der ki: Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem) Huneyn gazvesinden dönünce çorak bir arazide konakladık. Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem): "Toplanın! Kim bir çöp bulursa getirsin. Kim bir kemik veya başka bir şey bulursa getirsin" buyurdu. Kısa bir zaman geçmiş ve bir yığın yapmıştık. Hazret-i Peygamber (sallallahü aleyhi ve sellem): "Bunu görüyor musunuz? İşte bunların bir yığın haline geldiği gibi günahlar kişinin üzerinde toplanır. Kişi Allah'tan korksun ve küçük olsun büyük olsun günah işlemesin. Çünkü bunların hepsi kişinin aleyhinde sayılmıştır" buyurdu.

İbn Merdûye'nin, Hazret-i Âişe'den bildirdiğine göre Resûlullah (sallallahü aleyhi ve sellem): "(Ey Âişe) Küçümsenen günahlardan sakın. Zira onları da Allah'tan isteyenler vardır" buyurdu.

İbn Merdûye'nin bildirdiğine göre İbn Abbâs: "...Küçük, büyük hiçbir şey bırakmadan hepsini sayıp dökmüş..." âyetini açıklarken: "Burada küçük ile tebessüm, büyükle de gülmek kastedilmektedir" dedi.

İbn Ebi'd-Dünyâ Zemmü'l-Ğîbe'de ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İbn Abbâs bu âyeti açıklarken: "Burada küçük ile müminleri hafife alarak tebessüm etmek, büyükle de yine müminleri hafife alarak kahkaha atmak kastedilmektedir" dedi.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Katâde: "...Eyvah bize! Bu nasıl bir kitaptır ki küçük büyük hiçbir şey bırakmadan hepsini sayıp dökmüş!" derler. Onlar bütün yaptıklarını karşılarında bulurlar. Senin Rabbin hiç kimseye zulmetmez" âyetini açıklarken: "İşittiğiniz gibi herkes (büyük küçük günahların) sayılmasından şikâyetçi. Kimse bir zulümden bahsetmemektedir. Küçümsenen günahlardan sakının. Onlar sahibini helak edene kadar birikerek üzerinde toplanırlar" dedi.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Süfyân es-Sevrî bu âyeti açıklarken şöyle dedi: "Tebessümden bile hesaba çekilerek: «Filan filan gün niçin tebessüm etmiştin?» denilecektir."