52

"O gün Allah: «Bana ortak olduklarını iddia ettiklerinize seslenin» der. Onları çağırırlar, fakat hiçbirisi onların çağrılarına gelmez. Aralarına bir cehennem deresi koyarız."

İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in, Ali (b. Ebi Talha) vasıtasıyla bildirdiğine göre İbn Abbâs: "...Aralarına bir cehennem deresi koyarız" âyetini açıklarken: "Aralarına onları helak edecek bir dere koyarız, mânâsındadır" dedi.

İbn Ebî Şeybe ve İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre Mücâhid: (.....) ifadesini açıklarken: "Helak edici mânâsındadır" dedi.

Ebû Ubeyd, Hennâd ve İbnu'l-Münzir'in bildirdiğine göre Mücâhid: (.....) ifadesini açıklarken: "Burada Cehennemde bulunan bir dere kastedilmektedir" dedi.

Zühd'e zevâid olarak Abdullah b. Ahmed, İbn Cerîr,, İbnu'l-Münzir, İbn Ebî Hâtim ve Beyhakî'nin Ba's'ta bildirdiğine göre Enes: "...Aralarına bir cehennem deresi koyarız" âyetini açıklarken: "Cehennemde irin ve kandan oluşan bir dere kastedilmektedir" dedi.

Zühd'e zevâid olarak Abdullah b. Ahmed, İbn Cerîr, İbn Ebî Hâtim ve Beyhakî'nin bildirdiğine göre İbn Amr: "...Aralarına bir cehennem deresi koyarız" âyetini açıklarken: "Burada ateşin içinde olan derin bir dere kastedilmektedir. Kıyamet gününde Allah onunla, hidayet ehli ile delalet ehlinin arasını ayıracaktır" dedi.

İbnu'l-Münzir ve İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Amr el-Bikâlî: "Allah'ın "Mûbik" diye zikrettiği yer ateşin içinde olan derin bir deredir. Allah, kıyamet gününde onunla, Müslümanların ve diğer din sahiplerinin arasını ayıracaktır" dedi.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre İkrime: (.....) ifadesini açıklarken: "Bu, ateşin içinde ateş olarak akan bir deredir. Derenin her iki tarafında büyük katır gibi yılanlar vardır. Yılanlar onları almak için dereye hücum ettiklerinde onlar yılanlardan kurtulmak için ateşe dalacaktır" dedi.

İbn Ebî Hâtim'in bildirdiğine göre Ka'b(u'l-ahbâr): "Allah'ın, ateşin içinde ehline azap vereceği Ğalîz, Mevbik, Asâm ve Ğay diye dört dere vardır" dedi.